بسیاری از تریدرها، حتی حرفهایها، بخش بزرگی از پتانسیل سود خود را در بازار فارکس از دست میدهند. زیرا آنها فراتر از جفت ارزهای اصلی فکر نمیکنند. دلار آمریکا سلطه دارد، اما بازار فارکس فقط EUR/USD نیست.
جفت ارزهای کراس، دریچهای به سوی فرصتهای بینظیر و البته ریسکهای پنهان هستند. اگر میخواهید در این بازار پر هیجان و بزرگ زنده بمانید و سود کنید، باید قواعد بازی آنها را بشناسید.
برخلاف تصور عموم، تحلیل این نمادها تنها به بررسی نمودار قیمت محدود نمیشود؛ بلکه نیازمند درک عمیق همبستگی میان ارزها و پویایی اقتصادهای غیر دلاری است.
تسلط بر جفت ارزهای کراس به شما اجازه میدهد در زمان رکود یا نوسانات فرسایشی دلار، همچنان فرصتهای نابی را در بازارهای جایگزین بیابید.
برای دستیابی به این مهارت، بهره گیری از منابع معتبر مهارت آموزی در بازار جفت ارزها و شناخت تفاوتهای ساختاری این جفت ارزها، اولین قدم برای خروج از دایرهی تریدرهای تازه کار خواهد بود.
علاوه بر این، مدیریت ریسک در این معاملات به دلیل نوسانات شدیدتر و اسپرد متفاوت، اهمیت دوچندانی پیدا میکند که اغلب در مباحث مقدماتی نادیده گرفته میشود.
استراتژیهای اختصاصی برای جفت ارزهای کراس به شما کمک میکنند تا تلههای نقدینگی را شناسایی کرده و از قدرت روندهای بلند مدت در ین ژاپن یا پوند انگلیس به نفع خود استفاده کنید.
در واقع، مسیر حرفهای شدن در این حرفه از مسیر دانش تخصصی بازار ارز میگذرد، جایی که دقت در تحلیل، جایگزین حدس و گمانهای بیپایه میشود.
چکیده نکات کلیدی
تعریف
جفت ارز کراس، هر جفتی است که دلار آمریکا در آن حضور ندارد.
فرصتها
تنوع ابزارهای معاملاتی، استراتژیهای سود آور در بازارهای رنج باند و ولاتیلیتی بالا.
ریسکها
اسپرد بالاتر، نقدینگی متغیر، پیچیدگی تسویه و ریسکهای سیاسی/اقتصادی مضاعف.
استراتژی
رنج تریدینگ، معاملات همبسته و شناسایی قویترین/ضعیفترین ارزها.
هشدار
نیاز به تحلیل عمیقتر و مدیریت ریسک حرفهای برای بقا و سود آوری.
تاریخچه و اهمیت جفت ارزهای کراس
بعد از سقوط استاندارد طلا، دلار آمریکا به عنوان ارز ذخیره جهانی تثبیت شد. این اتفاق، دلار را به پایه اصلی تمامی جفت ارزهای “ماژور” تبدیل کرد. اما بازار فقط دلار نیست.
جفت ارزهای کراس، ترکیبی از ارزهای اصلی (یورو، ین، پوند، دلار استرالیا، دلار کانادا، فرانک سوئیس) هستند که بدون واسطه دلار آمریکا معامله میشوند. مثلاً EUR/JPY یا GBP/AUD. این جفتها حجم معاملات بالایی دارند و نباید نادیده گرفته شوند.
جفت ارزهای با همبستگی بالا: طلای تریدرها
دلار نماینده اقتصاد بزرگترین کشور جهان است، اما فرصتهای واقعی اغلب در جاهای دیگر پنهان شدهاند. جفت ارزهایی که اقتصادشان به هم گره خورده، مثل EUR/GBP، میتوانند سودهای انفجاری ایجاد کنند.
نمونه بارز آن، رفراندوم برگزیت در سال ۲۰۱۶ بود که EUR/GBP را در دو هفته ۱۳% بالا برد. این جفتها میلیاردها دلار معامله روزانه دارند و نقدینگی عالی ارائه میدهند.
کشورهایی با پیوندهای اقتصادی قوی، ارزهایشان همزمان حرکت میکنند. این یک فرصت ناب برای استراتژیهای رنج تریدینگ با ابزارهایی مثل باندهای بولینگر یا RSI است. همچنین، رویدادهای غیر منتظره میتوانند ولاتیلیتی عظیمی ایجاد کنند.
مزیت این جفت ارزها، نقدینگی عالی در اکثر مناطق زمانی است. اسپرد (تفاوت قیمت خرید و فروش) برای جفتهایی مثل EUR/GBP معمولاً محدود است و ورود و خروج از موقعیت را آسان میکند.
تسویه حساب: پیچیدگی پنهان
تسویه حساب معاملات کراس به سادگی جفت ارزهای اصلی نیست. اگر ارز پایه شما دلار آمریکا باشد و در EUR/GBP سود کنید، سود شما به یورو خواهد بود. این یعنی یک مرحله تبدیل اضافی به دلار، که میتواند هزینههای پنهان داشته باشد.
ابزارهای معاملاتی بیشتر: تنوع، کلید بقا
اگر فقط با جفت ارزهای اصلی کار کنید، خودتان را به ۶ ابزار معاملاتی محدود کردهاید. اضافه کردن جفت ارزهای کراس، دهها ترکیب جدید را به شما میدهد. این یعنی فرصتهای معاملاتی بیشتر و انعطاف پذیری بالاتر.
تریدرهای باتجربه همیشه به دنبال فرصتها در کراسها هستند. بازار فارکس فقط ۳۰% مواقع رونددار است؛ ۷۰% مواقع در یک محدوده (Range) حرکت میکند. این به خصوص در جفت ارزهای کراس با همبستگی بالا صادق است.
کراسها، طیف وسیعی از محصولات را با حداکثر ولاتیلیتی در اختیار شما قرار میدهند تا استراتژیهای معاملاتی خود را بهینه کنید.
ولاتیلیتی قابل توجه جفت ارزهای کراس: شمشیر دولبه
نمودار EUR/CHF از ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۶ یک درس فراموش نشدنی است. این جفت برای مدت طولانی در یک محدوده بود، سپس با ولاتیلیتی انفجاری مواجه شد و به آرامش بازگشت.
در اوایل ۲۰۱۵، بانک ملی سوئیس ناگهان پگ (تثبیت نرخ) ۱.۲۰ فرانک در برابر یورو را لغو کرد. این رویداد “قوی سیاه” (Black Swan) فاجعهای برای بسیاری از بروکرها و تریدرها بود.
بسیاری از حسابها صفر شدند، اما تریدرهایی که در موقعیت مناسب قرار داشتند، سودهای نجومی کسب کردند. کراسها میتوانند هم نابودگر باشند و هم سازنده ثروت.
معاملات جفت ارزهای کراس: استراتژی قدرت نسبی
یکی از مزایای کلیدی کراسها، امکان معامله قویترین ارز در برابر ضعیفترین ارز است. این شبیه به “Pair Trading” است، جایی که شما به دنبال اوراق بهاداری هستید که عملکرد بهتری دارند و آنها را در برابر اوراق بهادار ضعیفتر معامله میکنید.
اقتصادهایی با صادرات مشابه، جفت ارزهای عالی برای این استراتژی هستند. مثلاً دلار کانادا (CAD) و دلار استرالیا (AUD) هر دو ارز کالایی هستند. اگر فکر میکنید CAD قوی میشود اما میخواهید از ریسک کالا دور بمانید، میتوانید AUD/CAD را معامله کنید.
اسپرد جفت ارزهای کراس: هزینه پنهان سود
تقریباً تمام ارزهای اصلی، نقدینگی بالا و هزینههای تراکنش پایینی دارند. اما جفت ارزهای کراس، به خصوص آنهایی که نقدینگی کمتری دارند، میتوانند گرانتر باشند.
برای جفتهایی مثل EUR/GBP، اسپرد معمولاً مناسب است. اما برای جفتهایی با نقدینگی کمتر، ممکن است برای ورود و خروج از هر معامله، چندین پیپ اضافی بپردازید.
جفتهایی مثل AUD/JPY و CAD/JPY که در برابر دلار ولاتیلیتی بالایی دارند، به عنوان جفت کراس، اسپرد بیشتری خواهند داشت. زمان معامله هم حیاتی است.
در ساعات اولیه آسیا، بسیاری از جفتهای اروپایی و CAD نقدینگی پایینی دارند. بروکرها برای پوشش ریسک بازار سازی در این شرایط، اسپرد را افزایش میدهند.
در حالی که اسپرد جفت ارزهای اصلی مثل EUR/USD ممکن است ۰.۵ پیپ باشد، در بسیاری از کراسها میتواند به ۵ یا حتی ۱۰ پیپ هم برسد. این تفاوت، درآمد بروکر است، اما برای شما هزینه است.

معامله جفت ارز و نرخ فوروارد: بازی با بهره
نرخ بهره، در بلند مدت، جهت بازار ارز را تعیین میکند. نرخ بهره بالاتر، سرمایه گذاران بزرگ را جذب میکند. “کری” (Carry) نشان میدهد که آیا شما بابت نگهداری یک موقعیت، بهره دریافت میکنید یا پرداخت.
ارزی با نرخ بهره بالاتر، تفاضل نرخ بهره (کری) را به دست میآورد. مثلاً اگر بازدهی اوراق ۱۰ ساله بریتانیا بالاتر از ژاپن باشد، با خرید GBP/JPY، شما این تفاضل را کسب میکنید.
البته، اکثر تریدرها ۱۰ سال پوزیشن نگه نمیدارند. اما این مفهوم برای هر دوره زمانی پس از نقطه فعلی صادق است. نرخ نقدی (Spot Rate) رایجترین مدت تحویل است (دو روز کاری).
هر دوره تسویه بیشتر از دو روز کاری، نیاز به افزودن “امتیازات فوروارد” دارد. این امتیازات برای جبران تفاوت نرخ بهره اضافه یا کم میشوند. اما یک نکته مهم: اسپرد امتیازات فوروارد هم وجود دارد.
یعنی علاوه بر اسپرد نقدی، برای جابجایی نرخ به تاریخهای آتی، اسپرد بیشتری میپردازید. اگر این کار را چندین بار در طول عمر معامله انجام دهید، بخش قابل توجهی از سودتان از بین میرود. برای معاملات بلند مدت، این هزینهها را دقیقاً محاسبه کنید.
تحلیل بنیادی جفت ارزهای کراس: چشم و گوش باز
در معاملات کراس، تحلیل دادههای اقتصادی حیاتی است. تفاوت نرخ بهره و رشد اقتصادی، نقش کلیدی در تعیین جهت آینده جفت ارزها دارد. این همان تحلیل بنیادی است.
اقتصاد قوی = تقاضای بیشتر برای ارز = افزایش نرخ ارز. اقتصاد ضعیف = کاهش تقاضا = افت نرخ ارز. باید عوامل مؤثر بر رشد اقتصادی و تأثیر آنها را به دقت بررسی کنید.
تحلیل بنیادی به شما کمک میکند تا همبستگی بین دادههای اقتصادی و ارزش ارز یک کشور را درک کنید.
مخاطرات اضافی: دو برابر ریسک، دو برابر دردسر
در معاملات جفت ارزهای اصلی، پایداری اقتصاد آمریکا یک فرض پذیرفته شده است. اما در کراسها، شما دو اقتصاد دیگر را در برابر یکدیگر تحلیل میکنید. این یعنی یک لایه اضافی از ریسک.
اگر با شرایط سیاسی و اقتصادی هر دو کشور آشنا نباشید، موقعیت شما در معرض نابودی است. باید به دقت اخبار و رویدادهای اقتصادی و سیاسی هر دو کشور را رصد کنید. اینجا جای تنبلی نیست.
جفت ارزهای خارجی عجیب و غریب (Exotic): بازی با آتش
بازار ارز از جفت ارزهای اصلی، کراسهای اصلی، کراسهای کوچک تا “اگزوتیک” تقسیم میشود. اگزوتیکها، جفت ارزهایی هستند که به طور رسمی در بازار بین الملل معامله نمیشوند.
اینها معمولاً از کشورهای در حال توسعه (آسیا، خاورمیانه، آمریکای جنوبی، آفریقا) هستند. اسپرد آنها بسیار بزرگ است و نیاز به استراتژیهای بلند مدت با سودهای پیش بینی شده بسیار بالا دارند.
یکی از مزایای اگزوتیکها، درآمد بالای ناشی از تفاوت بهره (کری) است، به نفع ارز کم پایدارتر. شما برای نگهداری ارزی که ممکن است سقوط کند، پول دریافت میکنید. جذاب است، اما فوق العاده خطرناک.
وقتی کشوری ارز ضعیفی دارد، کالاها و خدماتش ارزانتر میشوند که برای تحریک رشد صادرات جذاب است. بسیاری از کشورها برای جلوگیری از کاهش رشد صادرات، ارزش پول خود را به ارزهای دیگر “پگ” میکنند.
مثال تایلند در سال ۱۹۹۸ را به یاد بیاورید. تایلند بات خود را به ین، دلار و یورو پگ کرده بود. تریدرها با خرید بات و فروش همزمان سایر ارزها، از تفاوت بهره سود میبردند. این یک کریترید کلاسیک بود.
اما وقتی دولت تایلند تصمیم گرفت پگ را لغو کند، بات به شدت سقوط کرد و بسیاری از تریدرها میلیونها دلار از دست دادند. این درس بزرگی است: پگها میتوانند بشکنند و شما را نابود کنند.
نتیجه گیری: فرصت، ریسک، و هوش تریدری
معامله جفت ارزهای کراس، هزینههای خاص خود را دارد، اما مزایای بینظیری نیز ارائه میدهد. با گسترش دیدگاهتان فراتر از جفت ارزهای اصلی، فرصتهایی را پیدا میکنید که دیگران از آن غافلند.
بسیاری از کراسها همبستگی بالایی دارند و در بازارهای رنجب اند، فرصتهای سود آوری ایجاد میکنند. ولاتیلیتی آنها میتواند هم ویرانگر باشد و هم ثروت ساز.
اما این مزایا بدون هزینه نیستند. اسپرد بالاتر، نقدینگی متغیر و پیچیدگی تسویه حساب، چالشهای اصلی هستند. ریسکهای سیاسی و اقتصادی مضاعف، نیاز به نظارت دائمی بر دو اقتصاد را ایجاب میکند.
اضافه کردن جفت ارزهای کراس به استراتژی شما، ریسک و هزینه معاملات را افزایش میدهد، اما اگر با هوش و مدیریت ریسک حرفهای عمل کنید، میتواند دروازهای به سوی سودهای چشمگیر باشد. این بازار برای ترسوها نیست، برای تریدرهای باهوش و جسور است.
