بازار فارکس مثل یک اقیانوس بیکران میمونه، پر از فرصت و البته ریسک. اگه بدون نقشه و قطبنما واردش بشی، خیلی زود غرق میشی. چیزی که تریدرهای حرفهای رو از بقیه جدا میکنه، توانایی اونها در درک ساختار پنهان بازار و پیشبینی حرکتهای بعدی قیمته. اینجا دقیقاً همون نقطهایه که امواج الیوت,قوانینامواج الیوت وارد عمل میشن.
من به عنوان یک تریدر با سالها تجربه در این بازار، بارها دیدهام که چطور شناخت عمیق از این قوانین، میتونه مسیر معاملات رو کاملاً تغییر بده؛ از جلوگیری از ضررهای بزرگ تا شکار سودهای استثنایی. این مقاله، صرفاً یک تعریف تئوریک نیست؛ بلکه یک راهنمای عملی از دل چارتهای زنده و تجربه شخصی منه تا شما هم بتونید با قوانین امواج الیوت، مثل یک حرفهای بازار رو بخونید و معامله کنید.
نقشه راه مقاله
آنچه یاد میگیرید
آشنایی با قوانین پایهای (مثل ممنوعیت کوتاهترین بودن موج ۳ و عدم همپوشانی موج ۴ و ۱) برای شمارش صحیح امواج.
به درد تریدر فارکس چه میخورد؟
جلوگیری از اشتباهات رایج در شمارش و فیلتر کردن سناریوهای غلط قبل از ورود به معامله.
آنچه یاد میگیرید
تفاوت اصلاحهای ساده (زیگزاگ) و ترکیبی (مسطح، نامنظم، مثلث) و نحوه تشخیص آنها روی چارت.
به درد تریدر فارکس چه میخورد؟
درک بهتر فازهای استراحت بازار و پیدا کردن موقعیتهای ورود مجدد در جهت روند اصلی.
آنچه یاد میگیرید
اینکه چرا معمولاً یکی از موجهای ۲ یا ۴ ساده و دیگری پیچیده است و چطور از این تناوب در تحلیل استفاده کنید.
به درد تریدر فارکس چه میخورد؟
آمادگی ذهنی برای نوع اصلاح بعدی و پرهیز از گیر افتادن در اصلاحهای طولانی و خستهکننده.
آنچه یاد میگیرید
نحوه ترکیب این قوانین با چارت واقعی برای ساختن سناریوهای صعودی و نزولی قابل اتکا.
به درد تریدر فارکس چه میخورد؟
تبدیل شمارش امواج از یک ابزار تئوریک به ابزاری عملی برای زمانبندی ورود، حد ضرر و حد سود.
امواج الیوت چیست؟ رقص قیمتها در قالب الگوهای تکراری
تصور کنید در دهه ۱۹۳۰، رالف نلسون الیوت، یک حسابدار آمریکایی، به جای اعداد و ارقام مالی، به نمودارهای بازار خیره شد. او به جای آشفتگی محض، یک نظم پنهان را کشف کرد: الگوهای تکرار شونده در رفتار جمعی معاملهگران که در قالب “امواج” ظاهر میشوند. این کشف انقلابی، نظریه امواج الیوت را شکل داد.
الیوت معتقد بود که حتی در بینظمترین حرکات بازار، یک ریتم خاص وجود دارد که با شناسایی این امواج، میتوانیم حرکات بعدی بازار را با احتمال بالاتری پیشبینی کنیم. این نظریه، ابزاری قدرتمند برای درک روانشناسی بازار و تصمیمگیری آگاهانه در معاملات فارکس به شما میدهد.
آموزش امواج الیوت: از حرکت تا اصلاح
الیوت این رقص قیمتها را به دو دسته اصلی تقسیم کرد:
- الگوی حرکت (Impulse Wave)
- الگوی اصلاح (Corrective Wave)
اولین قدم برای هر تریدری که میخواهد از این استراتژی استفاده کند، شناسایی دقیق الگوی حرکت است. راستش را بخواهید، در ابتدای کار، تشخیص این امواج فقط با چشم روی چارت خام، کار هر کسی نیست. من خودم بارها اشتباه کردهام تا به این مهارت رسیدم. برای همین، بهتر است در کنار یادگیری تئوری، از ابزارهای کمکی هم استفاده کنید تا مطمئن شوید امواج را درست شناسایی کردهاید. نوساننمای الیوت (Elliott Oscillator) یکی از همین ابزارهایی است که میتواند به شما در این مسیر کمک کند.
الگوی حرکت (Impulse) در الیوت: موتور محرک بازار
الگوی حرکت یا ایمپالس، همان چیزی است که روند اصلی بازار را پیش میبرد. این الگو، یک ساختار پنجموجی دارد که معمولاً با اعداد 1-2-3-4-5 شمارهگذاری میشود. این پنج موج، نشاندهنده حرکت غالب بازار در یک جهت خاص (صعودی یا نزولی) هستند. بیایید دقیقتر به هر موج نگاه کنیم:
موج اول الیوت: شروعی آرام، اما مهم
به تصویر بالا دقت کنید. موج اول، اغلب با شتاب کم و تردید شروع میشود. در این فاز، تعداد کمی از معاملهگران وارد بازار میشوند، چون هنوز روند قبلی در ذهنهاست و کسی به تغییر جهت باور ندارد. این موج، شروعکننده یک حرکت بزرگتر است، اما معمولاً ضعیفترین رالی را دارد.
موج دوم الیوت: اصلاحی برای نفسگیری
بعد از موج اول، بازار کمی عقبنشینی میکند. این موج دوم، یک اصلاح قیمتی است. چیزی که اینجا باید حواستان باشد این است که موج دوم هرگز نباید کف (در روند صعودی) یا سقف (در روند نزولی) موج اول را بشکند. ورود به معامله در جهت مخالف روند اصلی در موج دوم (مثلاً فروش در یک موج صعودی) منطقی نیست، چون این موج فقط یک استراحت موقت برای شروع حرکت بعدی است. اینجا بازار آماده میشود تا نفس تازه کند.
موج سوم امواج الیوت: جایی که پولهای بزرگ ساخته میشوند!
موج دوم، قبل از شکستن کف موج اول، تمام میشود و موج سوم آغاز میشود. در ابتدا شاید کند به نظر برسد، اما وقتی به سقف موج اول میرسد، اتفاق جالبی میافتد: استاپلاس معاملهگرانی که در موج دوم فروش گرفته بودند (با این فکر که روند قبلی ادامه دارد)، فعال میشود. این اتفاق، باعث یک رالی قوی و گاهی حتی ایجاد گپ قیمتی میشود.
در ابتدا، تریدرها هنوز مطمئن نیستند که موج سوم کوتاه است یا بلند. اما وقتی موج سوم با قدرت سقف موج اول را میشکند، سیگنال ادامه حرکت صعودی (یا نزولی) صادر میشود. اینجاست که معاملهگران بیشتری متقاعد میشوند و وارد بازار میشوند، که خود باعث افزایش شتاب و قدرت موج سوم میشود. طبق تجربه من، موج سوم اغلب قدرتمندترین و پر سودترین موج در یک ساختار ایمپالس است.
موج چهارم از امواج حرکت: اصلاحی پیچیدهتر و زمانبر
پس از سودهای چشمگیر در موج سوم، برخی معاملهگران شروع به برداشت سود میکنند، که باعث کاهش شتاب و شروع موج چهارم میشود. این موج هم یک اصلاح است، اما معمولاً پیچیدهتر و زمانبرتر از موج دوم. نکته مهم اینجاست که موج چهارم نباید وارد محدوده قیمتی موج اول شود (این یک قانون کلیدی است که جلوتر به آن میپردازیم).
معاملهگرانی که در موج سوم وارد شده بودند و هنوز خارج نشدهاند، با دیدن موج چهارم، برای حفظ سودشان خارج میشوند. این اصلاح، فرصتی برای معاملهگرانی است که موج سوم را از دست دادهاند تا در انتهای موج چهارم، در جهت روند اصلی وارد شوند. در انتهای موج چهارم، معمولاً بیشترین معاملات خرید (در روند صعودی) ثبت میشود، با این امید که موج پنجم را شکار کنند.
موج پنجم الیوت: آخرین نفسهای روند
موج پنجم، به دلیل ورود معاملهگران در انتهای موج چهارم شکل میگیرد. این موج، سقف (یا کف) موج سوم را رد میکند، اما معمولاً از نظر قدرت و شتاب، ضعیفتر از موج سوم است. تقاضا یا عرضه در این موج، به اندازه موج سوم قوی نیست و نشانههای خستگی بازار آشکار میشود. معاملهگران حرفهای در این موج به دنبال خروج از معاملات خرید (یا فروش) خود هستند، زیرا میدانند که روند در حال اتمام است و بازار به زودی وارد فاز اصلاحی بزرگتری خواهد شد.
قوانین اصلی امواج الیوت,قوانینامواج الیوت: خط قرمزهای هر تریدر
برای اینکه شمارش امواج الیوت شما معتبر باشد و بتوانید به آن اعتماد کنید، باید دو قانون طلایی را رعایت کنید. اینها خط قرمزهای تحلیل امواج الیوت,قوانینامواج الیوت هستند که هیچ استثنایی ندارند. اگر شمارش شما یکی از این قوانین را نقض کند، بدانید که اشتباه کردهاید و باید دوباره چارت را بررسی کنید.
| قانون | متن قانون | نمونه / توضیح عملی | نکته مهم برای شمارش |
|---|---|---|---|
| قانون اول: موج ۳ کوتاهترین نیست | در یک ساختار ۵ موجی، موج سوم نباید کوتاهترین موج بین امواج ۱، ۳ و ۵ باشد و معمولاً از موج ۱ و ۵ بلندتر است. | اگر طول موج ۳ از هر دو موج ۱ و ۵ کمتر باشد، شمارش شما اشتباه است و باید ساختار را دوباره بررسی کنید. | هیچ استثنایی برای این قانون وجود ندارد؛ موجی که از هر دو موج دیگر کوتاهتر است، نمیتواند موج ۳ باشد. |
| قانون دوم: عدم همپوشانی موج ۴ و موج ۱ | در یک حرکت ۵ موجی صعودی، موج چهارم نباید تا زیر سقف موج اول نفوذ و روی آن بسته شود (عدم همپوشانی کامل). | در بازارهای با نقدشوندگی بالا (مثل فارکس) این قانون تقریباً هرگز نقض نمیشود؛ در کالاها همپوشانی ۱۰–۱۵٪ گاهی قابل قبول است. | در بسیاری از سهام، همپوشانی واضح موج ۴ با موج ۱ به معنای پایان الیوت ایمپالسی و لزوم تغییر شمارش است. |
قانون اول امواج الیوت: قدرت موج سوم
این قانون به صراحت میگوید که موج سوم هرگز نمیتواند کوتاهترین موج در بین سه موج پیشرونده (۱، ۳ و ۵) باشد. معمولاً، موج سوم قویترین و بلندترین موج است، اما در بدترین حالت، باید حداقل از یکی از امواج ۱ یا ۵ بلندتر باشد. اگر در شمارش خود دیدید که موج ۳ از هر دو موج ۱ و ۵ کوتاهتر شده، فوراً بدانید که شمارش شما اشتباه است و باید از نو شروع کنید. این قانون، یک فیلتر بسیار مهم برای رد کردن سناریوهای غلط است.
قانون دوم از قوانین امواج الیوت: محدوده موج چهارم
دومین قانون حیاتی این است که موج چهارم نباید با محدوده قیمتی موج اول همپوشانی داشته باشد. به زبان سادهتر، در یک روند صعودی، کف موج چهارم نباید پایینتر از سقف موج اول بیاید. در بازارهایی مثل فارکس که نقدشوندگی بسیار بالایی دارند، این قانون تقریباً هرگز نقض نمیشود و اگر چنین اتفاقی افتاد، به احتمال زیاد شمارش شما غلط است. البته، در بازارهای خاصی مثل کالاها یا برخی سهام با نقدشوندگی کمتر، ممکن است همپوشانی جزئی (حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد) قابل قبول باشد، اما در فارکس، این یک هشدار جدی است.

الگوهای اصلاح در Elliot waves: جایی که اکثر تریدرها سودشان را پس میدهند!
بعد از یک حرکت قدرتمند ۵ موجی (ایمپالس)، بازار نیاز به استراحت و اصلاح دارد. اینجاست که الگوهای اصلاحی ظاهر میشوند. این فازها، چالشبرانگیزترین بخش تحلیل امواج الیوت هستند، چون اغلب پیچیده و زمانبرند. طبق تجربه من، اکثر تریدرها سودی که در امواج حرکتی به دست آوردهاند، در همین امواج اصلاحی از دست میدهند، چون نمیتوانند ماهیت واقعی بازار را تشخیص دهند.
| نوع اصلاح | ساختار موجی | قوانین کلیدی | نکته معاملاتی |
|---|---|---|---|
| اصلاح ساده (زیگزاگ) | یک الگوی سهموجی A-B-C که غالباً تند و عمیق است. | موج B حداکثر حدود ۷۵٪ موج A را اصلاح میکند و موج C معمولاً کف/سقف جدیدی فراتر از موج A میسازد. | پس از یک ایمپالس ۵ موجی قدرتمند، زیگزاگها اغلب اصلاح عمیق و فرصت ورود دوباره در جهت روند اصلی را میدهند. |
| اصلاح ترکیبی | ترکیبی از چند الگوی اصلاحی (مسطح، نامنظم، مثلث) که کنار هم یک اصلاح طولانیتر و پیچیدهتر میسازند. | میتواند بهصورت مسطح، نامنظم یا مثلث ظاهر شود؛ عموماً زمانبرتر و از نظر قیمتی کمعمقتر از زیگزاگ است. | بیشتر «زمان» را هدر میدهد تا «قیمت» را؛ بسیاری از معاملهگران در این فاز سود امواج حرکتی را پس میدهند. |
الگوهای اصلاحی به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
- الگوی اصلاح ساده
- الگوی اصلاح ترکیبی
الگوی اصلاح ساده الیوت: زیگزاگ (Zigzag)
در اصلاح ساده، فقط یک الگو داریم: زیگزاگ. این الگو یک ساختار سهموجی A-B-C دارد و معمولاً بسیار تند و عمیق است. ویژگیهای کلیدی آن:
- موج B نمیتواند بیش از ۷۵٪ از موج A را اصلاح کند.
- موج C معمولاً یک کف (در روند صعودی) یا سقف (در روند نزولی) جدید، فراتر از موج A ایجاد میکند.
نکته مهم: موج A در یک زیگزاگ، معمولاً خودش یک الگوی ۵ موجی داخلی دارد (برخلاف اصلاحات مسطح و نامنظم که موج A آنها ۳ موجی است). پس اگر در موج A توانستید ۵ موج داخلی بشمارید، به احتمال زیاد با یک زیگزاگ طرف هستید و میتوانید برای یک اصلاح عمیق آماده شوید.

نسبتهای فیبوناچی در اصلاح زیگزاگ الیوت
| موج | قانون اصلی | توضیح تحلیلی |
|---|---|---|
| موج A | در زیگزاگ معمولاً ساختار ۵ موجی دارد (برخلاف اصلاحات مسطح و نامنظم که موج A میتواند ۳ موجی باشد). | اگر در موج A بتوانید پنج موج داخلی بشمارید، احتمال بسیار زیاد اصلاح با الگوی زیگزاگ پایان مییابد. |
| موج B | موج B نمیتواند بیش از حدود ۷۵٪ موج A را اصلاح کند. | اگر موج B بیش از این حد وارد قلمرو موج A شود، احتمالاً با الگوی دیگری (مسطح/نامنظم) طرف هستید نه زیگزاگ کلاسیک. |
| موج C | موج C معمولاً یک کف/سقف جدید پایینتر/بالاتر از موج A ایجاد میکند. | C اغلب یک ایمپالس ۵ موجی قوی است که آخرین فشار خریداران/فروشندگان را قبل از ادامه روند اصلی نشان میدهد. |
الگوی اصلاح ترکیبی: پیچیدگی و سردرگمی
الگوهای اصلاح ترکیبی، همانطور که از اسمشان پیداست، پیچیدهترند و از ترکیب چند الگوی اصلاحی کوچکتر تشکیل میشوند. این الگوها معمولاً زمانبر هستند و قیمت را خیلی جابهجا نمیکنند، اما میتوانند معاملهگران را خسته و سردرگم کنند. شناخت این الگوها برای مدیریت ریسک و حفظ سود حیاتی است.
الگوهای اصلاح ترکیبی سه نوع اصلی دارند:
- مسطح (Flat)
- نامنظم (Irregular)
- مثلث (Triangle)
الگوی اصلاح ترکیبی مسطح (Flat)
در یک اصلاح مسطح، موجها تقریباً طول یکسانی دارند و اصلاح بیشتر به صورت افقی (پهلو به پهلو) حرکت میکند تا عمیق. پس از یک ایمپالس ۵ موجی، موج A اصلاح اولیه را میسازد. سپس موج B تقریباً تا سقف موج A برمیگردد و در نهایت موج C تا کف موج A یا نزدیک آن حرکت میکند. این الگو نشاندهنده تعادل نسبی بین خریداران و فروشندگان است و بیشتر زمان میخرد تا قیمت را اصلاح کند.

الگوی اصلاح ترکیبی نامنظم (Irregular)
الگوی نامنظم شبیه مسطح است، اما با یک تفاوت مهم و فریبنده: موج B میتواند سقف (یا کف) جدیدی بالاتر (یا پایینتر) از موج A بسازد! این اتفاق باعث میشود بسیاری از تریدرهای کمتجربه فکر کنند روند جدیدی شروع شده و در جهت اشتباه وارد معامله شوند. اما بعد از آن، موج C به شدت حرکت میکند و میتواند تا کف موج A یا حتی پایینتر از آن نفوذ کند. این الگو برای تریدرهای بیدقت، یک تله واقعی است.

نسبتهای فیبوناچی در موج نامنظم

الگوی اصلاح ترکیبی مثلث (Triangle)
الگوی مثلث، یک اصلاح پنجموجی (A-B-C-D-E) است که در آن قیمت در یک محدوده فشرده و جمعشونده حرکت میکند. بر خلاف دیگر الگوهای اصلاحی، مثلثها معمولاً به عنوان موج چهارم در یک ایمپالس یا به عنوان موج B در یک اصلاح سهموجی ظاهر میشوند. تشخیص مثلثها روی چارت میتواند کمی پیچیده باشد، چون انواع مختلفی دارند.
نکته کلیدی در مثلثها، حرکت تند و قوی پس از خروج از آن است که به آن “Thrust” میگویند. اگر مثلث در موج چهارم باشد، شکست در جهت موج سوم خواهد بود. اگر در موج B باشد، شکست در جهت موج A رخ میدهد. این Thrust، اغلب یک فرصت معاملاتی عالی ایجاد میکند.



| نوع الگوی اصلاح ترکیبی | ویژگی ساختاری | رفتار موجها | نکات کلیدی روی چارت |
|---|---|---|---|
| مسطح (Flat) | سه موج A-B-C با طولهای نسبتاً نزدیک؛ شکل کلی اصلاح بیشتر پهن و افقی است تا عمیق. | پس از ایمپالس ۵ موجی، موج A اصلاح اولیه، موج B تا سقف موج A میرسد، موج C تا کف موج A یا نزدیک آن برمیگردد. | مناسب اصلاحهای کمعمق و طولانی؛ بیشتر زمان میخرد تا اینکه قیمت را خیلی جابهجا کند. |
| نامنظم (Irregular) | شباهت به مسطح، اما با بینظمی در سقف و کف؛ اغلب اوج جدید در موج B و کف عمیقتر در موج C. | پس از A، موج B میتواند سقف جدیدی بالاتر از A بسازد؛ موج C سپس میتواند تا کف A یا پایینتر از آن نفوذ کند. | تریدرهای بدون شناخت، صعود موج B را شروع روند جدید تصور میکنند و در موج C غافلگیر میشوند. |
| مثلث (Triangle) | شامل پنج موج A-B-C-D-E در قالب مثلث؛ معمولاً در قالب موج چهارم یا موج B ظاهر میشود. | نوسان قیمت در محدودهای فشرده و جمعشونده؛ در انتها قیمت با حرکت تند (Thrust) از مثلث خارج میشود. | اگر مثلث در موج ۴ باشد، شکست در جهت موج ۳ خواهد بود؛ اگر در موج B باشد، شکست در جهت موج A رخ میدهد. |
قوانین فرعی امواج الیوت: اصل تناوب (Alternation)
علاوه بر قوانین اصلی، یک قانون فرعی بسیار مهم به نام “اصل تناوب” وجود دارد که به شما کمک میکند نوع اصلاح بعدی را پیشبینی کنید. این قانون میگوید: موجهای اصلاحی ۲ و ۴، معمولاً از نظر پیچیدگی با هم متفاوت هستند.
- اگر موج دوم یک اصلاح ساده (مثل زیگزاگ) باشد، انتظار داریم که موج چهارم یک اصلاح ترکیبی و پیچیده (مسطح، نامنظم یا مثلث) باشد.
- اگر موج دوم یک اصلاح ترکیبی و پیچیده باشد، به احتمال زیاد موج چهارم یک اصلاح ساده و قابلفهم خواهد بود.
این اصل، یک ابزار فوقالعاده برای آمادگی ذهنی شماست. با نگاه به ساختار موج ۲، میتوانید برای نوع اصلاح در موج ۴ برنامهریزی کنید و از گیر افتادن در اصلاحهای طولانی و گیجکننده جلوگیری کنید. یادگیری و به کارگیری این قوانین امواج الیوت، به خصوص در شمارش دقیق، یکی از سختترین اما ارزشمندترین مهارتها برای هر تریدر فارکس است.
| قانون فرعی | محتوا | کاربرد در تحلیل |
|---|---|---|
| تناوب موج ۲ و ۴ – حالت اول | اگر موج دوم یک اصلاح ساده (مثلاً زیگزاگ) باشد، انتظار میرود موج چهارم یک اصلاح ترکیبی (مسطح، نامنظم یا مثلث) باشد. | کمک میکند در میانه روند، نوع اصلاح بعدی را حدس بزنید و برای یک فاز پیچیدهتر در موج ۴ آماده باشید. |
| تناوب موج ۲ و ۴ – حالت دوم | اگر موج دوم یک اصلاح ترکیبی و پیچیده باشد، احتمال زیاد موج چهارم یک اصلاح ساده و قابلفهم خواهد بود. | با نگاه به ساختار موج ۲ میتوان انتظار داشت موج ۴ «برعکس» آن از نظر سادگی/پیچیدگی ظاهر شود (اصل تناوب). |
اندیکاتور مناسب شمارش امواج الیوت: چشم سوم تریدر
همانطور که گفتم، تعریف تئوری امواج و توضیح شتاب و ضعف رالی قیمتها ساده است، اما شناسایی این تفاوتها روی چارت زنده، بدون ابزار کمکی، کار هر کسی نیست. امواج الیوت مثل الگوهای پرایس اکشن نیستند که شکل واضحی داشته باشند. تشخیص قدرت و ضعف امواج، به خصوص تمایز بین موج ۳ و ۵، فقط با نگاه کردن به چارت خالی، بسیار دشوار است.
مثالی بزنم: دو راننده را تصور کنید که از یک مبدأ به سمت یک مقصد حرکت میکنند. هر دو در یک زمان به مقصد میرسند. راننده A با سرعت ثابت حرکت میکند، اما راننده B گاهی خیلی کند و گاهی خیلی تند میرود. این دقیقاً تفاوت موج ۳ و ۵ است؛ هر دو مسیر را طی میکنند، اما با “قدرت” متفاوتی. برای تشخیص این تفاوت در قدرت، ما به یک اندیکاتور نیاز داریم که نسبت تغییرات قیمت را در یک موج در مقابل موج دیگر اندازهگیری کند، نه صرفاً مقایسه قیمت با قیمت. اینجا بود که بعد از سالها تحقیق، نوساننمای الیوت متولد شد.
امواج الیوت
نوسان نمای الیوت در فارکس: ابزاری برای تأیید شمارش
نوساننمای الیوت (Elliott Oscillator) یک ابزار قدرتمند است که بر اساس تئوری امواج عمل میکند. این اندیکاتور، با اندازهگیری تفاوت بین دو میانگین متحرک (معمولاً ۵ و ۳۵ دورهای)، قدرت و شتاب هر موج را به صورت بصری نشان میدهد. قلهها و درههای این نوساننما، به شما کمک میکنند تا قویترین موج (معمولاً موج ۳) را شناسایی کرده و تفاوت آن را با موجهای ۱ و ۵ درک کنید. با تحلیل الگوهای این نوساننما، میتوانید شمارش امواج خود را تأیید کرده و با اطمینان بیشتری در بازار فارکس معامله کنید.







