فهرست مطالب

بازارهای مالی همواره با نوسانات شدید و تغییرات ناگهانی روند همراه هستند و در این میان، تشخیص دقیق نقاط بازگشت قیمت یا شروع یک روند قدرتمند، برگ برنده هر معامله‌گری محسوب می‌شود. در میان ابزارهای مختلف تحلیل تکنیکال، کانال کلتنر (Keltner Channel) به عنوان یکی از کاربردی‌ترین و در عین حال مظلوم‌ترین ابزارها شناخته می‌شود که شباهت زیادی به باندهای بولینگر دارد، اما به دلیل بهره‌گیری از میانگین متحرک نمایی و اندیکاتور ATR، حساسیت بسیار دقیق‌تری نسبت به رفتارهای واقعی بازار و میزان نوسانات آن نشان می‌دهد.

معامله‌گران حرفه‌ای در بازار تبادلات ارزی معمولاً از این ابزار برای شناسایی نواحی اشباع خرید و فروش، پولبک‌های طلایی به خط میانی و همچنین شکار شکست‌های ساختاری (Breakouts) استفاده می‌کنند. اگر شما هم به دنبال بهبود استراتژی‌های معاملاتی خود و شناخت ابزارهای پیشرفته‌تر هستید، یادگیری نحوه سیگنال‌گیری از این کانال نوسان‌نما می‌تواند دیدگاه متفاوتی از رفتار خریداران و فروشندگان را به شما ارائه دهد.

برای پیاده‌سازی موفق این استراتژی و کسب سود مستمر، دسترسی به ابزارهای تحلیلی به‌روز کاملاً حیاتی است؛ به همین منظور پیشنهاد می‌کنیم با مراجعه به صفحه دانلود بهترین اندیکاتورهای فارکس، ابزارهای مکمل و نسخه‌های بهینه‌شده این ابزار را برای متاتریدر خود دریافت کنید. در ادامه این مقاله، فرمول ساختاری، بهترین تنظیمات کانال کلتنر و استراتژی‌های عملی برای شکار سودهای بزرگ در تایم‌فریم‌های مختلف را به طور کامل بررسی خواهیم کرد.

فاکتور کانال کلتنر باندهای بولینگر
باند میانی میانگین متحرک نمایی (EMA) 20 دوره‌ای میانگین متحرک ساده (SMA) 20 دوره‌ای
باندهای بالا و پایین ضریبی از محدوده واقعی متوسط (ATR) از باند میانی ضریبی از انحراف معیار (Standard Deviation) از باند میانی

راهنمای جامع کانال کلتنر؛ ابزار حرفه‌ای شکار روند و پولبک

با شناخت ساختار، تفاوت‌ها با باندهای بولینگر و استراتژی‌های معاملاتی کانال کلتنر، دقت معاملات خود را به حداکثر برسانید.

📊

ساختار و اجزای تشکیل‌دهنده

کانال کلتنر از یک میانگین متحرک نمایی (EMA) 20 دوره‌ای در بخش میانی و باندهای بالا و پایین مبتنی بر شاخص ATR تشکیل شده است.

💡

نسخه بهینه‌شده لیندا رشک

نسخه مدرن این اندیکاتور که توسط لیندا برادفورد رشک توسعه یافته، واکنش سریع‌تر و عملکرد بهتری در بازارهای مالی امروزی دارد.

⚖️

کلتنر در مقابل باندهای بولینگر

بر خلاف انحراف معیار بولینگر، استفاده از ATR در کلتنر باعث نرم‌تر شدن باندها و کاهش چشمگیر سیگنال‌های فیک در بازار می‌شود.

📈

شناسایی انواع روندهای بازار

جهت‌گیری باندهای کلتنر به راحتی وضعیت روند صعودی، نزولی یا بازارهای خنثی (رنج) را برای تریدرها مشخص می‌کند.

معامله شکست با اندیکاتور ADX

ترکیب خروج قیمت از باندهای کلتنر با تاییدیه اندیکاتور ADX بالای 25، ابزاری قدرتمند برای شکار شکست‌های واقعی بازار است.

⚙️

قابلیت شخصی‌سازی بالا

امکان تغییر دوره EMA و ضریب ATR به تریدر اجازه می‌دهد تا اندیکاتور را دقیقاً با ویژگی‌های جفت‌ارز مورد نظر خود هماهنگ کند.

کانال کلتنر: از کجا آمد و چطور کار می‌کند؟

اولین بار، یک تحلیلگر تکنیکال به اسم چستر دبلیو. کلتنر بود که در سال 1960، این ایده رو تو کتابش “چگونه در کالاهای معدنی پول بسازیم” مطرح کرد. اون زمان، کلتنر از میانگین متحرک ساده 10 روزه برای باند میانی استفاده می‌کرد. اما چیزی که امروز ما به عنوان کانال کلتنر می‌شناسیم و تو اکثر پلتفرم‌ها پیدا می‌کنیم، در واقع نسخه مدرن شده‌ای هست که توسط لیندا برادفورد رشک، یکی از تریدرهای افسانه‌ای کالا و آتی، توسعه داده شده.

لیندا رشک، فرمول رو بهینه کرد تا کارایی بیشتری تو بازارهای امروزی داشته باشه. در واقع، این نسخه مدرن از ترکیب دو اندیکاتور قدرتمند تشکیل شده:

  • باند میانی: میانگین متحرک نمایی (EMA) 20 دوره‌ای.
  • باندهای بالا و پایین: این باندها با اضافه و کم کردن ضریبی از اندیکاتور محدوده واقعی متوسط (ATR) به باند میانی محاسبه میشن. معمولاً این ضریب روی عدد 2 تنظیم میشه.

بذارید ساده‌تر بگم: باند میانی، جهت کلی قیمت رو نشون میده. هر چقدر قیمت به این باند نزدیک‌تر باشه، یعنی بازار در تعادل نسبی قرار داره. باندهای بالا و پایین هم مثل یه حصار پویا عمل می‌کنن که محدوده “عادی” نوسانات قیمت رو مشخص می‌کنن. وقتی قیمت از این حصار خارج میشه، یعنی یه حرکت غیرعادی یا قوی در راهه.

چرا EMA و ATR؟

شاید بپرسید چرا EMA و ATR؟ دلیلش ساده‌ست: EMA نسبت به میانگین متحرک ساده (SMA) به حرکات اخیر قیمت واکنش سریع‌تری نشون میده. این یعنی کانال کلتنر می‌تونه جهت کلی بازار رو با دقت و سرعت بیشتری به شما نشون بده. از طرفی، ATR هم نوسانات “واقعی” بازار رو اندازه‌گیری می‌کنه. هر چقدر نوسان یه جفت ارز بیشتر باشه، ATR بزرگ‌تر میشه و باندهای کلتنر هم از هم فاصله بیشتری می‌گیرن. این انعطاف‌پذیری، کانال کلتنر رو به یه ابزار فوق‌العاده برای بازارهای مختلف تبدیل می‌کنه.

نکته‌ای که اکثر تریدرهای تازه‌کار نادیده می‌گیرن، قابلیت شخصی‌سازی این اندیکاتوره. طبق تجربه من، می‌تونید دوره EMA رو بین 10 تا 40 تنظیم کنید تا بهترین تطابق رو با خصوصیات جفت ارز مورد نظرتون پیدا کنه. همینطور می‌تونید دوره نگاه به عقب ATR رو هم تغییر بدید. اما اگه تازه‌کار هستید، بهتره فعلاً با تنظیمات پیش‌فرض (EMA 20، ATR 14، ضریب 2) کار کنید تا دستتون راه بیفته.

کانال کلتنر در مقابل باندهای بولینگر: کدام بهتر است؟

کانال کلتنر تنها اندیکاتور پوششی نیست. باندهای بولینگر هم یه ابزار محبوب دیگه تو این خانواده‌ست. هر دو کانال‌هایی رو دور قیمت رسم می‌کنن، اما تفاوت‌های کلیدی دارن که می‌تونه تو انتخاب شما تاثیرگذار باشه.

تفاوت اصلی تو نحوه محاسبه باندهاست:

فاکتور کانال کلتنر باندهای بولینگر
باند میانی میانگین متحرک نمایی (EMA) 20 دوره‌ای میانگین متحرک ساده (SMA) 20 دوره‌ای
باندهای بالا و پایین ضریبی از محدوده واقعی متوسط (ATR) از باند میانی ضریبی از انحراف معیار (Standard Deviation) از باند میانی

چرا این تفاوت مهمه؟ ATR نوسانات رو بر اساس “محدوده واقعی” قیمت اندازه‌گیری می‌کنه، در حالی که انحراف معیار بولینگر بر اساس فاصله قیمت از میانگین عمل می‌کنه. این باعث میشه باندهای کلتنر معمولاً نرم‌تر و پایدارتر باشن و کمتر دچار “انقباض و انبساط” ناگهانی بشن. به همین دلیل، طبق تجربه من، کانال کلتنر گاهی اوقات سیگنال‌های با کیفیت بالاتری، خصوصاً در تشخیص شکست‌های واقعی، ارائه میده و کمتر شما رو تو دام سیگنال‌های فیک میندازه.

کانال کلتنر

کانال کلتنر و باندهای بولینگر از محبوب‌ترین اندیکاتورهای تکنیکال مبتنی بر پوشش هستند.

خواندن بازار با کانال کلتنر

 

خواندن وضعیت بازار با کانال کلتنر

یکی از بزرگ‌ترین مزیت‌های استفاده از اندیکاتور Keltner Channel در تحلیل تکنیکال، سادگی و سرعت بالای آن است. شما تنها با یک نگاه به این شاخص می‌توانید نبض بازار را در دست بگیرید و وضعیت کلی قیمت را ارزیابی کنید.

به طور کلی، ساختار باندهای کلتنر به معامله‌گران کمک می‌کند تا سه وضعیت اصلی بازار را به راحتی شناسایی کنند:

📈

روند صعودی (Uptrend)

هنگامی که خطوط کانال کلتنر با شیب مثبت به سمت بالا حرکت می‌کنند و کندل‌های قیمتی به طور مداوم در نزدیکی یا روی باند بالایی معامله می‌شوند، ما شاهد یک روند صعودی قدرتمند هستیم. این حالت بهترین زمان برای هم‌مسیر شدن با روند و جستجوی موقعیت‌های خرید است.

📉

روند نزولی (Downtrend)

زمانی که باندهای کلتنر شیب منفی به خود می‌گیرند و به سمت پایین متمایل می‌شوند، قیمت‌ها نیز معمولاً حول و حوش باند پایینی در حال نوسان هستند. این شرایط نشان‌دهنده فشار بالای فروش و یک روند نزولی قوی است که سیگنالی واضح برای معاملات فروش (Short) به شمار می‌رود.

⚖️

بازار رنج یا خنثی (Range-Bound)

در دوره‌های استراحت یا تثبیت بازار، باندهای کلتنر تقریباً به حالت مسطح و افقی درمی‌آیند. در این شرایط، قیمت بین باند بالایی و پایینی بدون جهت‌گیری مشخصی در نوسان است. معامله‌گران معمولاً در این حالت، از استراتژی‌های بازگشتی (خرید در کف و فروش در سقف کانال) استفاده می‌کنند.

نکته کلیدی در معامله‌گری

همواره به یاد داشته باشید که در بازارهای رنج، شکست معتبر قیمت و خروج آن از باندهای بالایی یا پایینی کلتنر، می‌تواند نقطه شروع یک روند جدید و پرقدرت باشد.

وقتی قیمت از باندهای کلتنر خارج میشه، این یه سیگنال قویه! می‌تونه نشونه شروع یه روند جدید یا معکوس شدن روند قبلی باشه. اما اگه قیمت بین باندها بمونه و از اون‌ها عبور نکنه، یعنی بازار در حالت رنجه و باید استراتژی متفاوتی رو به کار بگیرید.

کانال‌های کلتنر

کانال‌های کلتنر می‌توانند نگاهی کلی به بازار ارائه دهند و سیگنال‌های معاملاتی تولید کنند.

چیزی که کانال کلتنر رو واقعاً ارزشمند می‌کنه، توانایی اون در تولید سیگنال‌های ورود و خروج با نسبت ریسک به ریوارد جذابه. اما چطور؟ در ادامه، سه استراتژی قدرتمند رو با هم بررسی می‌کنیم.

مثال‌های عملی معامله با استراتژی کانال کلتنر

به عنوان یه تریدر حرفه‌ای، هیچوقت فقط به یه اندیکاتور تکیه نمی‌کنم. ترکیب اندیکاتورها با هم، قدرت سیگنال‌ها رو به شدت بالا می‌بره. تو این بخش، سه سناریوی معاملاتی رو با ترکیب کانال کلتنر با اندیکاتورهای دیگه بررسی می‌کنیم تا یه سیستم معاملاتی جامع بسازیم.

1. معامله شکست (Breakout) با کانال کلتنر و ADX

شکست‌ها (Breakouts) لحظاتی هستن که قیمت از یه محدوده تثبیت خارج میشه و یه روند جدید رو شروع می‌کنه. کانال کلتنر ابزار فوق‌العاده‌ای برای شناسایی این لحظاته. اما اگه فقط به کلتنر تکیه کنید، ممکنه با سیگنال‌های فیک زیادی روبرو بشید. اینجا ADX وارد عمل میشه.

استراتژی:

  1. منتظر باشید قیمت از باند بالایی یا پایینی کانال کلتنر خارج بشه و بالاتر/پایین‌تر از اون بسته بشه. این نشونه شروع یه حرکت جدیده.
  2. حالا به اندیکاتور ADX نگاه کنید. طبق تجربه من، اگه مقدار ADX (خط آبی) زیر 25 باشه، روند هنوز قوی نیست. تریدرهای حرفه‌ای معمولاً وقتی ADX بالای 25 میره، بازار رو روندی در نظر می‌گیرن. وقتی ADX بالای 40-45 میره، روند واقعاً قوی شده.
  3. وقتی هر دو شرط (شکست از کلتنر و ADX بالای 25) برقرار شد، می‌تونید وارد معامله بشید.

معامله کانال کلتنر در شکست

معامله کانال کلتنر در شکست

تو شکل بالا، جفت ارز EUR/USD رو می‌بینید. قیمت از باند بالایی کانال کلتنر خارج شد، اما اگه دقت کنید، ADX هنوز زیر 25 بود. اگه همونجا وارد می‌شدید، ریسک بالایی داشتید. اما وقتی ADX هم از 25 عبور کرد، اونجا بود که فرصت خرید واقعی شکل گرفت. ما یه سطح مقاومت رو حدود 1.0935 شناسایی کردیم. شکست قیمت بالای این سطح، همراه با تایید ADX، یه سیگنال خرید عالی رو به ما داد و معامله سودآوری رو رقم زد.

2. معامله پولبک (Pullback) با کانال کلتنر و استوکاستیک

پولبک‌ها فرصت‌های طلایی برای اضافه کردن به پوزیشن‌های موجود یا ورود به روندی هستن که از قبل شروع شده. کانال کلتنر تو این زمینه هم می‌تونه بهتون کمک کنه.

استراتژی:

  1. اول، منتظر تایید یه روند قوی باشید (مثلاً با شکست از کانال کلتنر و تایید ADX که قبلاً گفتم). تو این مثال، GBP/USD یه روند نزولی رو با شکست از باند پایینی کلتنر نشون داده.
  2. حالا منتظر باشید قیمت یه پولبک بزنه و به سمت باند میانی کانال کلتنر (EMA 20) حرکت کنه. نکته کلیدی اینه که قیمت نباید از باند کلتنر مقابل (تو این مثال، باند بالایی) عبور کنه و بالای اون بسته بشه، چون این نشونه برگشت روند می‌تونه باشه.
  3. همزمان به اندیکاتور استوکاستیک (Stochastic) نگاه کنید. تو یه روند نزولی، وقتی قیمت به باند میانی کلتنر برمی‌گرده، اگه استوکاستیک وارد منطقه “بیش‌خرید” (Overbought) بشه، این یه تایید قویه برای ادامه روند نزولی.
  4. نقطه ورود شما می‌تونه شکست قیمت زیر کندل پولبکی باشه که سیگنال بیش‌خرید استوکاستیک رو نشون داده.

معامله پولبک در کانال کلتنر

معامله پولبک در کانال کلتنر

تو شکل بالا، GBP/USD یه روند نزولی رو شروع کرده. قیمت به باند میانی کانال کلتنر برمی‌گرده و همزمان استوکاستیک وارد منطقه بیش‌خرید میشه. یه واگرایی استوکاستیک هم می‌بینیم که سیگنال رو قوی‌تر می‌کنه. با شکست قیمت زیر کندل پولبکی که با فلش سیاه مشخص شده، یه فرصت فروش عالی پیدا می‌کنیم که سود قابل توجهی رو به همراه داره.

3. معامله در بازار رنج (Range-Bound) با کانال کلتنر و ADX

همه بازارها روندی نیستن. گاهی اوقات، قیمت تو یه محدوده مشخص در نوسانه. اینجا هم کانال کلتنر و ADX می‌تونن دوست شما باشن.

استراتژی:

  1. وقتی باندهای کانال کلتنر مسطح هستن و قیمت بین اون‌ها در نوسانه، و همزمان ADX زیر 25 باقی مونده، این یعنی بازار در حالت رنجه و هیچ روند قوی‌ای وجود نداره.
  2. حالا باندهای بالا و پایین کلتنر مثل سطوح مقاومت و حمایت عمل می‌کنن.
  3. منتظر باشید قیمت به باند پایینی کلتنر (حمایت) برسه و کندل‌های برگشتی صعودی (مثل پین بار بولیش) تشکیل بده.
  4. منتظر باشید قیمت به باند بالایی کلتنر (مقاومت) برسه و کندل‌های برگشتی نزولی (مثل پین بار بریش یا کندل پوشاننده) تشکیل بده.
  5. با شکست قیمت از این کندل‌های برگشتی، می‌تونید وارد معامله بشید.

کانال کلتنر در حالت بازار رنج

معامله در بازار متغیر با استفاده از کانال کلتنر، اندیکاتور جهت متوسط ​​و نوارهای عملکرد قیمت

تو شکل بالا، GBP/USD تو یه محدوده رنج معامله میشه و ADX هم زیر 25 مونده. می‌بینید که کانال کلتنر چطور دقیقاً نقش حمایت و مقاومت رو بازی می‌کنه. دو پین بار بولیش در نزدیکی باند پایینی و یک کندل پوشاننده بریش در نزدیکی باند بالایی، سه فرصت معاملاتی عالی رو فراهم کرده که اگه باهاشون وارد می‌شدید، حداقل دو تا از سه معامله سودآور بودن.

نتیجه‌گیری: کانال کلتنر، ابزاری برای تریدرهای جدی

مثل هر ابزار دیگه‌ای تو بازار، کانال کلتنر هم نقاط قوت و ضعف خودش رو داره. اما اگه وقت بگذارید و فرمول پشت اون رو بفهمید، و مهم‌تر از اون، یاد بگیرید چطور اون رو با سایر اندیکاتورها ترکیب کنید، می‌تونید یه سیستم معاملاتی قدرتمند برای شرایط مختلف بازار بسازید. اینجاست که تجربه واقعی بازار خودش رو نشون میده.

یه نکته مهم: پلتفرم محبوب MetaTrader 4 به صورت پیش‌فرض کانال کلتنر رو نداره. اما نگران نباشید! می‌تونید به راحتی اندیکاتورهای سفارشی کانال کلتنر رو از انجمن‌های MQL4 یا ForexFactory دانلود و به MT4 خودتون اضافه کنید. این کار بهتون اجازه میده از تمام پتانسیل این ابزار فوق‌العاده استفاده کنید.

به یاد داشته باشید، موفقیت تو ترید نیازمند تمرین، انضباط و درک عمیق ابزارهاست. با کانال کلتنر، شما یه گام بزرگ به سمت تریدر حرفه‌ای شدن برمی‌دارید. حالا نوبت شماست که این دانش رو به عمل تبدیل کنید!

کانال کلتنر چیست و چه کاربردی دارد؟
کانال کلتنر یک اندیکاتور تکنیکال مبتنی بر پوشش است که با استفاده از میانگین متحرک نمایی (EMA) و محدوده واقعی متوسط (ATR)، کانالی پویا در اطراف قیمت ایجاد می‌کند. کاربرد اصلی آن، تشخیص جهت روند، شناسایی نقاط ورود و خروج برای شکست‌ها، پولبک‌ها و معامله در بازارهای رنج است.
تفاوت اصلی کانال کلتنر با باندهای بولینگر چیست؟
تفاوت اصلی در نحوه محاسبه باندهای بالا و پایین است. کانال کلتنر از ضریبی از ATR استفاده می‌کند که نوسانات واقعی را اندازه‌گیری می‌کند، در حالی که باندهای بولینگر از انحراف معیار استفاده می‌کنند. این باعث می‌شود باندهای کلتنر معمولاً نرم‌تر باشند و کمتر دچار سیگنال‌های فیک شوند.
بهترین تنظیمات برای کانال کلتنر کدام است؟
تنظیمات پیش‌فرض (EMA 20، ATR 14، ضریب 2) برای شروع مناسب است. اما تریدرهای حرفه‌ای ممکن است دوره EMA را بین 10 تا 40 و دوره ATR را برای تطابق بهتر با خصوصیات جفت ارز مورد نظر تغییر دهند.
چگونه می‌توانم کانال کلتنر را در MetaTrader 4 اضافه کنم؟
پلتفرم MetaTrader 4 به صورت پیش‌فرض کانال کلتنر را ندارد. برای اضافه کردن آن، باید اندیکاتورهای سفارشی (Custom Indicators) را از انجمن‌های معتبر مانند MQL4 یا ForexFactory دانلود کرده و به پوشه Indicators در MT4 خود اضافه کنید.
چگونه از کانال کلتنر برای تشخیص روند بازار استفاده می‌شود؟
هنگامی که قیمت به طور مداوم در نیمه بالایی کانال حرکت می‌کند، روند صعودی و وقتی در نیمه پایینی نوسان دارد، روند نزولی حاکم است. همچنین شیب خط میانی (EMA) جهت کلی روند را تایید می‌کند.
استراتژی شکست (Breakout) با کانال کلتنر چگونه عمل می‌کند؟
اگر کندل قیمت با قدرت از خط بالایی یا پایینی کانال عبور کند و خارج از آن بسته شود، سیگنال شکست صادر شده و معامله‌گر در جهت شکست وارد پوزیشن خرید یا فروش می‌شود.
آیا کانال کلتنر در بازارهای رنج و خنثی کاربرد دارد؟
بله، در بازارهای رنج که خطوط کانال به صورت افقی حرکت می‌کنند، قیمت معمولاً بین باند بالا و پایین نوسان می‌کند و می‌توان از این خطوط به عنوان سطوح حمایت و مقاومت پویا استفاده کرد.
چه تایم‌فریم‌هایی برای معامله با کانال کلتنر مناسب‌تر هستند؟
کانال کلتنر را می‌توان در تمام تایم‌فریم‌ها از اسکالپینگ (تایم‌فریم‌های 1 و 5 دقیقه) تا معاملاتی روزانه و سویینگ (تایم‌فریم‌های 1 ساعته و روزانه) استفاده کرد، مشروط بر اینکه تنظیمات اندیکاتور متناسب با نوسانات آن تایم‌فریم بهینه‌سازی شود.
چگونه از خط میانی کانال کلتنر به عنوان حد ضرر استفاده کنیم؟
در یک روند صعودی، خط میانی (EMA) می‌تواند به عنوان یک سطح حمایت متحرک عمل کند و تریدرها از آن برای تعیین یا جابجایی حد ضرر (Trailing Stop) استفاده کنند.
مزیت اصلی استفاده از ATR در کانال کلتنر چیست؟
شاخص ATR نوسانات واقعی بازار را در نظر می‌گیرد؛ بنابراین در دوره‌هایی که نوسان بازار افزایش می‌یابد، باندها گشادتر می‌شوند و در بازارهای کم‌نوسان تنگ‌تر می‌شوند که از خطاهای محاسباتی جلوگیری می‌کند.
آیا ترکیب کانال کلتنر با سایر اندیکاتورها توصیه می‌شود؟
بله، تریدرهای حرفه‌ای معمولاً کانال کلتنر را با اسیلاتورهایی مانند RSI یا MACD ترکیب می‌کنند تا سیگنال‌های خرید و فروش اعتبار بیشتری پیدا کنند و از خطاهای معاملاتی کاسته شود.
تفاوت کانال کلتنر در تریدینگ ویو (TradingView) و متاتریدر چیست؟
از نظر محاسباتی تفاوتی وجود ندارد، اما تریدینگ ویو به صورت پیش‌فرض و بسیار دقیق این اندیکاتور را با قابلیت شخصی‌سازی بالا ارائه می‌دهد، در حالی که در متاتریدر 4 نیاز به نصب اسکریپت یا نسخه سفارشی است.
5/5 - (2 امتیاز)
آنچه آموختید

میتونی از طریق دکمه های زیر این مقاله رو در شبکه های اجتماعی یا ایمیل با دوستان خودت به اشتراک بزاری.

Facebook
Twitter
LinkedIn
Telegram
WhatsApp
Email

من در شبکه های اجتماعی زیر حضور دارم

    دیدگاه خود را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *