شما هم از آن دسته تریدرهایی هستید که دنبال الگوهای تکراری و بیاثر اینترنتی نمیگردید؟ میخواهید با الگوهایی معامله کنید که واقعاً در دل بازار کار میکنند؟ پس بیایید سراغ یکی از قدرتمندترین الگوهای ادامه دهنده روند، یعنی الگوی فنجان و دسته (Cup with Handle) و برادر دوقلوی آن، الگوی فنجان و دسته وارونه. این الگو، که ویلیام اونیل سالها پیش معرفی کرد، نه یک تئوری خشک و خالی، بلکه یک ابزار عملی برای شناسایی فرصتهای ورود به بازار است. اما نکته اینجاست: مثل هر ابزار قدرتمند دیگری، ظرافتها و جزئیات خاص خودش را دارد که اگر نادیده بگیرید، به جای سود، ضرر میکنید. من اینجا هستم تا با تجربه سالها ترید در بازارهای واقعی، به شما بگویم چطور این الگو را مثل یک حرفهای شناسایی و معامله کنید.
نقشه راه مقاله
آنچه یاد میگیرید
کشف رازهای الگوی فنجان و دسته و فنجان و دسته وارونه.
شناسایی حرفهای
چطور این الگوی ادامه دهنده روند را مثل یک متخصص تشخیص دهید.
استراتژی معاملاتی
نکات کلیدی برای ورود، حد سود و حد ضرر در معاملات واقعی.
هشدارهای مهم
اشتباهات رایجی که تریدرها مرتکب میشوند و راههای دوری از آنها.
الگوی فنجان و دسته: یک الگوی ادامه دهنده روند که باید بشناسید
بگذارید رک و پوستکنده بگویم: الگوی فنجان و دسته (Cup with Handle) یکی از آن الگوهایی است که اگر درست شناسایی و معامله شود، میتواند سودهای خوبی برای شما بسازد. این الگو در دسته الگوهای ادامه دهنده روند قرار میگیرد، اما گول ظاهر آرامش را نخورید! تا وقتی که تأیید نهایی را نگیرید، نباید روی آن حساب باز کنید. این الگو در واقع یک مکث قیمتی هوشمندانه در دل یک روند صعودی است که نوید ادامه حرکت را میدهد. در مقابل، الگوی فنجان و دسته وارونه هم دقیقاً همین نقش را در روندهای نزولی ایفا میکند.
ویلیام اونیل، که در سال 1998 این الگو را در کتاب معروفش “چگونه میتوان از طریق سهام درآمد کسب کرد” معرفی کرد، به ما یاد داد که چطور این توقف قیمت را به فرصت تبدیل کنیم. از دید ظاهری، شما یک توقف در روند صعودی میبینید که ابتدا نزولی میشود، بعد به یک سطح مقاومت اصلی برمیگردد و سپس یک “دسته” کوچکتر شکل میگیرد. این دسته، آخرین سنگر فروشندههاست قبل از اینکه خریداران بازار را به دست بگیرند و قیمت را به سمت بالا هل دهند.
الگو از دو بخش اصلی تشکیل شده که باید هر دو را با دقت بررسی کنید:
- فنجان: این بخش، بعد از یک حرکت صعودی شکل میگیرد و شبیه یک کاسه ته گرد است. در واقع، اینجا بازار کمی نفس میگیرد.
- دسته: این قسمت، یک دامنه معاملاتی کوچکتر است که بعد از کامل شدن فنجان، در سمت راست آن ظاهر میشود. دسته جایی است که نبرد نهایی بین خریداران و فروشندگان رخ میدهد و سرنوشت ادامه روند مشخص میشود.
هرگونه فشار فروش قوی در محدوده دسته، میتواند کل الگو را بیاعتبار کند. اما اگر خریداران با قدرت وارد شوند و سطح مقاومت را بشکنند، این نشانهای قوی از صحت الگو و ادامه روند صعودی است. اینجاست که معاملهگر واقعی وارد عمل میشود و با دیتای زنده تصمیم میگیرد، نه با حدس و گمان.
5/5 – (4 امتیاز)
مشخصات دقیق الگوی فنجان و دسته (Cup with Handle): آنچه باید بدانید
اینجا جایی است که جزئیات مهم میشوند. الگوی فنجان و دسته با اینکه یک الگوی ادامه دهنده روند است، اما اگر شرایطش درست نباشد، میتواند به یک الگوی بازگشتی تبدیل شود و شما را غافلگیر کند. طبق تجربه من، برای اینکه بتوانید به این الگو اعتماد کنید، باید این مشخصات را در چارت ببینید:
- روند قبل از الگو: هر الگوی ادامه دهندهای نیاز به یک روند قوی قبلی دارد. برای فنجان و دسته صعودی، حتماً باید یک روند صعودی محکم پیش از آن وجود داشته باشد. من معمولاً روندهای چند ماهه را ترجیح میدهم. روندهای خیلی طولانی (بیشتر از شش ماه) ممکن است نشاندهنده اشباع بازار باشند و پتانسیل ادامه حرکت را کاهش دهند.
- شکل فنجان: فنجان باید شبیه یک کاسه ته گرد (U-shape) باشد، نه V-shape. فنجانهای V-شکل نشاندهنده بازگشتهای ناگهانی و بدون تثبیت هستند که اعتبار الگو را کم میکنند. هرچه کف فنجان گردتر باشد، یعنی بازار زمان کافی برای تثبیت و جمعآوری خریداران جدید داشته است. بالای فنجان هم بهتر است در یک سطح افقی قرار گیرد.
- عمق فنجان: فنجان در واقع یک اصلاح قیمت برای روند صعودی قبلی است. یک عمق ایدهآل حدود 1/3 روند صعودی قبلی است. در بازارهای نوسانی، تا 1/2 هم قابل قبول است، اما بیشتر از 2/3 (که با تئوری داو همخوانی دارد) میتواند نشاندهنده ضعف روند اصلی باشد و باید با احتیاط بیشتری به آن نگاه کنید.
- دسته فنجان: دسته، آخرین تلاش فروشندگان است. گاهی شبیه یک پرچم یا پرچم نزولی کوچک است، گاهی فقط یک نزول جزئی. دسته نباید بیشتر از 1/3 عمق فنجان نزول کند. هرچه دسته کوچکتر و فشردهتر باشد، نشاندهنده قدرت بیشتر خریداران و احتمال صعود قویتر است. اگر دسته خیلی عمیق شود، یعنی فروشندگان هنوز قدرت زیادی دارند و الگو ضعیف میشود.
- مدت زمان: زمان تشکیل فنجان میتواند از 1 ماه تا 6 ماه متغیر باشد، و در نمودارهای هفتگی حتی بیشتر. اما دسته باید نسبتاً سریع شکل بگیرد، معمولاً بین 1 تا 4 هفته. دستههایی که خیلی طول میکشند، معمولاً الگو را بیاثر میکنند.
- حجم معاملات: حجم معاملات در داخل فنجان خیلی مهم نیست، اما نکته حیاتی اینجاست: در زمان شکست سطح مقاومت (خط گردن)، حجم معاملات خرید باید به شکل چشمگیری افزایش پیدا کند. این افزایش حجم، تأییدکننده قدرت خریداران و اعتبار شکست است. بدون افزایش حجم، شکست میتواند یک فیکاوت (Fakeout) باشد.
چیزی که اکثر تریدرها نادیده میگیرند این است که الگوی فنجان و دسته یک الگوی رایج نیست که هر روز ببینید. وقتی یک فنجان ته گرد با یک دسته کوتاه و افزایش حجم در نقطه شکست میبینید، این یک سیگنال بسیار قوی برای ادامه روند است. حتی اگر اصلاح 62% در فنجان ببینید، در برخی نمودارها و شرایط خاص بازار، باز هم میتواند معتبر باشد. پس همیشه چشمتان به جزئیات باشد.
ّبروکر فارکس ifc markets
تحلیل یک نمونه واقعی از الگوی فنجان و دسته
بیایید یک نمونه واقعی را بررسی کنیم تا ببینیم چطور این الگو در عمل کار میکند. تصویر زیر نمودار EMC را نشان میدهد که پس از یک روند صعودی قوی، یک الگوی فنجان و دسته را برای اصلاح قیمت تشکیل داده است:
روند قبل از الگو: بعد از یک روند صعودی 10 ماهه، قیمت با یک مقاومت روبرو شده و سپس با بازگشت، یک الگوی فنجان و دسته صعودی را ساخته است. این یک روند پیشزمینه عالی است.
فنجان: با اینکه نزول اولیه قیمت شدید بود، اما در کف فنجان یک محدوده رنج دو ماهه تشکیل شده که باعث گرد شدن کف فنجان شده است. نکته مهمتر اینکه، سطح حمایت کف فنجان با یک سطح حمایت قبلی در روند صعودی همخوانی دارد، که اعتبار آن را دوچندان میکند و نشان میدهد نزول بیشتر بعید است.
عمق فنجان: فنجان توانسته 42% از روند صعودی قبلی را اصلاح کند که برای یک روند 10 ماهه کاملاً مورد تأیید است. اوج سمت راست فنجان در 31.69 به اتمام رسیده و اختلاف زیادی با اوج سمت چپ ندارد، که نشاندهنده تعادل است.
دسته فنجان: یک افزایش ناگهانی حجم عرضه باعث شد دسته فنجان در مدت کوتاهی بیش از 1/3 فنجان را اصلاح کند. اما چون بازگشت قیمت به سمت سطح مقاومت نیز سریع و با افزایش چشمگیر تقاضا همراه بود، این نزول نسبتاً عمیق در دسته، مشکلی برای اعتبار الگو ایجاد نکرد. اینجاست که باید انعطافپذیر باشید و فقط به اعداد خشک و خالی نگاه نکنید.
مدت زمان: فنجان در یک دوره 3 ماهه و دسته در یک دوره 1.5 ماهه تشکیل شده است. هرچند مدت زمان تشکیل دسته کمی طولانیتر از ایدهآل است، اما در بازارهای واقعی، کمتر پیش میآید که همه شرایط دقیقاً ایدهآل باشند. مهم، کلیت الگو و تأییدیههای حجم است.
حجم معاملات: در ماه سپتامبر 2000، حجم معاملات خرید به طور چشمگیری افزایش یافت که منجر به شکست سطح مقاومت و پیشروی سریع قیمت به سمت صعود شد. این همان تأیید حجمی است که ما دنبالش هستیم.
هدف قیمت: هدف قیمتی در این الگو معمولاً به اندازه فاصله سطح مقاومت تا ته فنجان است. در این نمودار، این فاصله 9 واحد است. پس، 9 واحد پس از شکست سطح مقاومت، میتواند اولین حد سود شما باشد. البته همیشه باید مدیریت ریسک و سرمایه را در نظر بگیرید.
بروکر آمارکتس
آشنایی با الگوی فنجان و دسته وارونه (Inverted Cup with Handle)
حالا که با فنجان و دسته صعودی آشنا شدید، نوبت به برادر دوقلوی آن، یعنی الگوی فنجان و دسته وارونه میرسد. این الگو دقیقاً برعکس فنجان و دسته صعودی عمل میکند و در ادامه یک روند نزولی ظاهر میشود. اینجا، فنجان به صورت وارونه شکل میگیرد؛ یعنی کف فنجان، در واقع سقف یک روند صعودی کوتاه مدت برای اصلاح قیمت است و دسته فنجان میتواند شبیه یک الگوی پرچم صعودی کوچک باشد.
طبق تجربه من و آنچه بولکوفسکی هم اشاره میکند، فنجان و دسته وارونه معمولاً عمق کمتری دارد. چرا؟ چون برای حفظ روند صعودی موقت در داخل الگو، نیاز به حجم معاملات بیشتری است و با کوچکترین مکث یا تردید بین خریداران و فروشندگان، روند به سمت نزول برمیگردد. بولکوفسکی میگوید معمولاً اصلاح قیمت با این الگو حدود 16 درصد است.
با همین منطق، در زمان شکست سطح حمایت در یک روند نزولی با این الگو، حجم کمتری از معاملات فروش میتواند منجر به شکست شود و نیازی به افزایش چشمگیر حجم معاملات نیست. به طور کلی، تحلیل فنجان و دسته وارونه مشابه فنجان و دسته صعودی است، اما با سختگیری کمتر روی جزئیات حجم و عمق. تمام قوانینی که برای فنجان و دسته صعودی گفتیم، برای این الگو هم با تغییر جهت صادق است.
بروکر آلپاری محبوبترین بروکر در ایرانیان
نکات طلایی برای معامله با الگوی ادامه دهنده فنجان و دسته
خب، حالا که الگو را شناختید، نوبت به عمل میرسد. اولین قدم این است که تصمیم بگیرید چطور میخواهید وارد معامله شوید. دو رویکرد اصلی وجود دارد:
- ورود محتاطانه (بعد از تأیید): میتوانید صبر کنید تا شکست الگو با یک پولبک (بازگشت قیمت به سطح شکسته شده) یا تشکیل الگوی تأیید دیگری بالای سطح شکست، کاملاً تأیید شود. مزیت این روش کاهش ریسک ورود است. اما اگر شکست با حجم بالا و سرعت زیاد اتفاق بیفتد، ممکن است فرصت ورود را از دست بدهید.
- ورود تهاجمی (با ثبت سفارش بالاتر از سطح شکست): روش دیگر این است که یک سفارش خرید (یا فروش در فنجان و دسته وارونه) درست بالای سطح شکست (خط گردن) ثبت کنید. این روش ریسک بالاتری دارد، اما تضمین میکند که در صورت ادامه روند و شکست سریع، به موقع وارد معامله شوید و از حرکت بازار جا نمانید. طبق تجربه من، برای این روش باید مدیریت ریسک بسیار قوی داشته باشید.
حد زیان (Stop Loss): حد زیان شما باید جایی قرار بگیرد که اگر قیمت به آنجا رسید، یعنی تحلیل شما کلاً اشتباه بوده و الگو بیاعتبار شده است. سوال کلیدی اینجاست: چه زمانی الگوی فنجان و دسته بیاعتبار میشود؟
الگوی فنجان و دسته زمانی بیاعتبار میشود که قیمت به زیر دسته نزول کند. اما یک نکته مهم: هرگز حد ضرر را دقیقاً زیر دسته قرار ندهید! بازار ممکن است برای لحظهای به آن محدوده برسد و دوباره برگردد. برای جلوگیری از این اتفاق، بهتر است حد زیان را با کمی فاصله از پایینترین نقطه دسته قرار دهید. من معمولاً از اندیکاتور ATR (Average True Range) استفاده میکنم. بسته به نوسان بازار، میتوانید حد زیان خود را به اندازه یک یا چند ATR پایینتر از دسته تنظیم کنید. این کار به شما فضای تنفس بیشتری میدهد و از استاپهانتهای بیمورد جلوگیری میکند.
حد سود (Take Profit): همانطور که در مثال EMC دیدیم، هدف قیمتی معمولاً به اندازه عمق فنجان است. اما همیشه بازار را رصد کنید. اگر نشانههای ضعف در روند دیدید، زودتر سود خود را سیو کنید. طمع، بزرگترین دشمن تریدر است.
بروکر برتر اروپا در سال 2020