سواپ فارکس: هزینه پنهان یا درآمد بادآورده؟ استراتژی تریدرهای حرفه‌ای

فکر می‌کنی پوزیشن‌هات رو شبانه نگه می‌داری و فقط اسپرد و کمیسیون میدی؟ سخت در اشتباهی! سواپ، پاداش یا جریمه‌ای نامرئیه که هر شب روی معاملاتت اعمال میشه و می‌تونه سود تو رو غیب کنه یا حسابت رو پربارتر.

سواپ در فارکس فقط یک اصطلاح خشک مالی نیست؛ یک فاکتور حیاتی برای بقای حساب معاملاتی شماست. چه یک اسکالپر باشید چه یک پوزیشن تریدر، نادیده گرفتن این هزینه یا سود شبانه، یعنی بازی کردن با آتش. قبل از اینکه وارد جزئیات شویم، نگاهی سریع به نکات کلیدی سواپ بیندازید:

پوزیشن‌هات رو شبانه نگه می‌داری؟ پس باید بدونی سواپ چیه. این نه فقط یک اصطلاح، بلکه یک فاکتور حیاتیه که مستقیم روی سود و زیان معاملاتت تاثیر می‌ذاره.

سواپ، بازتاب مستقیم تفاوت نرخ بهره بین دو ارزه. وقتی پوزیشنی رو چند روز یا حتی هفته‌ها باز نگه می‌داری، عملاً داری یک ارز رو قرض می‌گیری و یک ارز دیگه رو قرض می‌دی. اینجاست که بانک مرکزی و نرخ بهره‌اش وارد بازی میشن.

در پایان هر روز معاملاتی، حساب‌ها باید تسویه بشن. بروکر شما برای بالانس کردن این وضعیت، عملیات “رول‌اور” رو انجام میده. این رول‌اور می‌تونه برای شما هزینه یا سود شبانه (همون سواپ) داشته باشه. ساده‌اش اینه: هر شب پول از حسابت کم میشه یا بهش اضافه میشه.

این مقاله بهت نشون میده سواپ چطور جیبت رو خالی یا پر می‌کنه. یاد می‌گیری چطور قبل از باز کردن هر پوزیشنی، سود یا زیان شبانه رو پیش‌بینی کنی. این یعنی یک قدم جلوتر از بقیه تریدرهایی.

از تعریف پایه سواپ تا فرمول‌های ریاضی پیچیده‌اش، همه رو اینجا می‌شکافیم. درک این محاسبات بهت کمک می‌کنه نه تنها سواپ رو پیش‌بینی کنی، بلکه حتی در معاملات آتی فارکس هم ازش استفاده کنی. دانش، قدرت و پوله.

حتی اگه “دی‌تریدر” باشی و پوزیشن‌هات رو شبانه نبندی، باز هم باید این نکات رو بدونی. یک تریدر حرفه‌ای، تمام ابعاد بازار رو می‌شناسه؛ این یک اصله.

کارمزد سواپ: سود یا زیان پنهان؟

کارمزد سواپ، همون پاداش یا جریمه‌ایه که بابت نگه داشتن پوزیشن شبانه می‌گیری یا میدی. وقتی یک ارز رو می‌خری و یک ارز دیگه رو می‌فروشی، عملاً داری یک بدهی و یک طلب ایجاد می‌کنی. بروکر باید این حساب‌ها رو هر شب تسویه کنه.

اگه این تسویه به ضررت باشه، میشه “کارمزد سواپ”. بعضی بروکرها ممکنه ظاهراً سواپ نگیرن، اما حواست باشه! اونا این هزینه رو از طریق اسپرد بیشتر یا کمیسیون بالاتر جبران می‌کنن. هیچ بروکری مجانی کار نمی‌کنه؛ این یک قانون بازاره.

نکته مهم: بعضی بروکرها فقط سواپ منفی رو ازت می‌گیرن، اما اگه پوزیشنت سواپ مثبت داشت، بهت نمیدن! این یک دام پنهانه. اگه پوزیشن‌های بلندمدت می‌گیری، حتماً این مورد رو از بروکرت بپرس. پولت رو مفت از دست نده.

یک مثال ساده: EUR/USD رو می‌خری. یعنی یورو داری و دلار فروختی. اما دلاری که فروختی، از اول تو حسابت نبوده! این میشه “پوزیشن شورت” روی دلار. برای تسویه، باید دلار رو قرض بگیری و یورو رو به عنوان وثیقه نگهداری.

اگه 10,000 یورو با نرخ 1.2000 بخری، یعنی 12,000 دلار فروختی که نداری. بروکرت این 12,000 دلار رو برات قرض می‌گیره. این هزینه قرض گرفتن دلار، می‌تونه با سود قرض دادن یوروهایی که داری، جبران بشه. اینجا تفاوت نرخ بهره حرف اول رو می‌زنه.

فرض کن نرخ بهره دلار (آمریکا) از یورو (اروپا) بالاتره. قرض گرفتن دلار و قرض دادن یورو، برات هزینه داره. اما اگه یورو بفروشی و دلار بخری، قضیه برعکسه و می‌تونی سود کنی.

اگه نرخ بهره ارزی که قرض میدی (مثلاً دلار) بیشتر از ارزی باشه که قرض می‌گیری (مثلاً یورو)، حساب تو سود می‌کنه. این یعنی “کری ترید مثبت” یا “حمل مثبت”. این یک استراتژی پنهان برای کسب درآمد از بازاره.

یک مثال عملی: 10,000 یورو EUR/USD می‌خری و 3 روز نگه می‌داری. یعنی روی یورو “لانگ” و روی دلار “شورت” هستی. برای تسویه، باید یورو رو قرض بدی و دلار رو قرض بگیری.

اگه نرخ بهره یورو 0% و دلار 2% باشه، وضعیت جریان نقدی و کارمزدت اینجوری میشه:

طبق جدول، نگه داشتن این پوزیشن EUR/USD برای 3 روز، 1.97 دلار هزینه داره. این یعنی 1.97 پیپ. شاید کم به نظر بیاد، اما در حجم‌های بالا و بلندمدت، همین رقم‌های کوچیک می‌تونن سودت رو نابود کنن. همیشه نرخ سواپ بروکرت رو با رقبا مقایسه کن.

محاسبه سواپ به نرخ بهره هر ارز بستگی داره. تفاوت نرخ بهره، تعیین می‌کنه سواپت مثبت باشه یا منفی. چطور 1.97 دلار سواپ رو به پیپ تبدیل کردم؟ (1.97 / 10,000) + 1.20000 = 1.200197. این فرمول ساده، بهت نشون میده چطور سواپ روی قیمت ورودت تاثیر می‌ذاره.

نرخ بهره رو بانک مرکزی هر کشور تعیین می‌کنه، اما بروکرها از نرخ بهره بین‌بانکی استفاده می‌کنن که کمی با نرخ اعلامی بانک مرکزی فرق داره. این تفاوت رو در نظر بگیر. همیشه نرخ‌های واقعی بروکرت رو چک کن.

قبل از هر معامله، نرخ بهره ارزها رو بررسی کن. اینجوری می‌فهمی پوزیشنت سواپ مثبت داره یا منفی. مثلاً، فروش EUR/USD می‌تونه سواپ مثبت داشته باشه چون دلار (با بهره بالاتر) رو نگه می‌داری و یورو (با بهره پایین‌تر) رو قرض می‌گیری.

برای اطلاع از نرخ بهره، می‌تونی به سایت بانک‌های مرکزی، یا پلتفرم‌هایی مثل ForexStreet و TradingEconomics مراجعه کنی. این نرخ‌ها، یک دید کلی بهت میدن.

یادت باشه، این نرخ‌ها ممکنه با نرخ‌های واقعی بروکرت کمی فرق داشته باشه، اما حداقل بهت نشون میده کدوم جفت‌ارزها پتانسیل سواپ مثبت یا منفی دارن. این یعنی یک مزیت رقابتی.

هر جفت‌ارز، از “ارز پایه” (اولین ارز) و “ارز مظنه” (دومین ارز) تشکیل شده. مثلاً در EUR/USD، یورو ارز پایه و دلار ارز مظنه است. نرخ نشون میده چند دلار برای 1 یورو لازمه.

قانون سرانگشتی: اگه ارز پایه رو با بهره کمتر از ارز مظنه، “لانگ” کنی، سواپت منفیه. برعکس، اگه ارز پایه رو با بهره بیشتر از ارز مظنه “لانگ” کنی، سواپت مثبته. این رو مثل یک فرمول حفظ کن.

جدول زیر، خلاصه‌ای از وضعیت سواپ برای پوزیشن‌های خرید و فروش رو نشون میده. با یک نگاه می‌فهمی کدوم پوزیشن‌ها برات سود یا زیان شبانه دارن:

“نقل و انتقال” همون نگه داشتن پوزیشن در طول زمانه. نقل و انتقال مثبت یعنی سود، نقل و انتقال منفی یعنی هزینه. ساده و شفاف.

محاسبه سواپ در متاتریدر: ابزار تریدر حرفه‌ای

متاتریدر 4 و 5، ابزارهای قدرتمندی برای محاسبه نرخ سواپ یا رول‌اور هر جفت‌ارز هستن. اینجوری دقیقاً می‌فهمی بروکرت چقدر ازت می‌گیره یا چقدر بهت میده.

شاید محاسبه دستی سواپ در MT4 کمی پیچیده‌تر از ماشین‌حساب‌های آنلاین باشه، اما دقیق‌تره. این روش بهت کمک می‌کنه بفهمی کدوم پوزیشن‌ها برات پول‌سازن و کدوم‌ها ضررده.

برای دیدن نرخ سواپ در MT5، روی جفت‌ارز مورد نظرت راست کلیک کن، “مشخصات” (Specification) رو انتخاب کن، بعد به پایین اسکرول کن تا “سواپ لانگ” و “سواپ شورت” رو ببینی.

این اعداد نشون میدن چند پیپ به حسابت اضافه یا ازش کم میشه. مثلاً، اگه پوزیشن لانگ AUD/USD بگیری، بروکر 2.86 پیپ رو برای هر شب ازت کم می‌کنه. این یعنی هزینه مستقیم.

اگه حساب دلاری داری، این 2.86 پیپ، دلاره. اما اگه حسابت یوروییه، باید تبدیلش کنی. مثلاً 2.86 رو بر نرخ EUR/USD (مثلاً 1.200) تقسیم می‌کنی که میشه 2.38 پیپ یورو. اگه یک لات کامل (100,000 واحد) معامله کنی، این یعنی 23.8 یورو ضرر شبانه. این عدد رو دست کم نگیر.

سواپ ارزی (Currency Swap): فراتر از هزینه شبانه

سواپ ارزی، با سواپ شبانه که قبلاً گفتیم فرق داره. این یک معامله دوطرفه است: یک معامله فوری (Spot) و یک معامله آتی (Forward) در جهت مخالف، روی یک جفت‌ارز مشخص. این ابزار بیشتر برای پوشش ریسک یا مدیریت نقدینگی استفاده میشه.

مثلاً، یک سواپ یک ماهه GBP/USD رو در نظر بگیر. پای اول، معامله فوریه و پای دوم، معامله آتی یک ماهه در جهت معکوس. این یعنی در تاریخ سررسید، ارزها رو با نرخ توافقی برمی‌گردونی.

اگه یک معامله آتی یک ماهه GBP/USD بخری، یعنی امروز پوند می‌خری و دلار می‌فروشی، و یک ماه دیگه پوند رو می‌فروشی و دلار رو می‌خری. این یک نوع مدیریت ریسک نرخ ارز برای شرکت‌هاست.

نرخ معامله فوری (Spot) همون نرخ فعلی بازاره. اما نرخ معامله آتی (Forward) بر اساس تفاوت نرخ بهره دو ارز محاسبه میشه. این تفاوت، همون “امتیاز سواپ” آتیه.

اگه نرخ بهره دلار از پوند بیشتر باشه، نگه داشتن پوزیشن‌هایی که دلار می‌خری، برات سود مثبت داره. این همون “کری ترید” در مقیاس بزرگتره.

مثال: پوند می‌خری، دلار آتی می‌فروشی. یعنی الان دلار فروختی و پوند خریدی. اگه نرخ بهره دلار 2% و پوند 0.25% باشه، در یک ماه 1.75% سود مثبت داری. این یعنی پول مجانی، اگه بدونی چطور ازش استفاده کنی.

فرض کن نرخ نقدی GBP/USD 1.3000 باشه. جدول زیر، جریان نقدی و نرخ آتی برای یک سواپ یک ماهه GBP/USD رو نشون میده:

جدول نشون میده که فروش فوری GBP/USD و خرید آتیش، 2.05 پوند هزینه و 21.37 دلار درآمد داره. نرخ سواپ یا نرخ آتی از تقسیم (13,021.37/10,000.05) به دست میاد.

جفت‌ارز رو با 1.3000 فروختی و با 1.30187 خریدی. چرا؟ چون داری ارزی رو نگه می‌داری که نرخ بهره‌اش بالاتره. این تفاوت قیمت، جبران همون تفاوت نرخ بهره است. این یعنی قیمت آتی، بازتاب نرخ بهره است.

با نرخ بهره 2% برای دلار و 0.25% برای پوند، تفاوت نرخ بهره 1.75% میشه. این تفاوت، جریان نقدی مثبت ایجاد می‌کنه و تو قیمت آتی لحاظ میشه. این یک فرصت برای کسب سود بدون ریسک جهتیه.

فرمول محاسبه سواپ: ریاضیات پول‌ساز

حالا بریم سراغ ریاضیات سواپ. این کار آسون‌تر از اونیه که فکر می‌کنی و بهت کمک می‌کنه نه تنها نرخ آتی رو بفهمی، بلکه دقیقاً بدونی چقدر هزینه یا سود سواپ داری.

نرخ آتی، بازتاب تفاوت نرخ بهره دو ارزه. اگه نرخ بهره ارز پایه بالاتر باشه، نرخ آتی کمتر از نرخ نقدی میشه. اگه نرخ بهره ارز پایه پایین‌تر باشه، نرخ آتی بیشتر از نقدی میشه. این یک اصل کلیدیه.

این مکانیزم، برای جبران تفاوت نرخ بهره است. اگه ارز پایه با بهره بالا رو بخری، عملاً داری پول رو با بهره بالاتر قرض میدی تا سود کنی. این یعنی یک جریان نقدی مثبت به نفع تو.

پس، اگه ارز پایه رو بفروشی، نرخ آتی کمتر میشه. این جبران برای طرف مقابل معامله‌ات هست. هر دو طرف باید سهم خودشون رو از تفاوت نرخ بهره بگیرن.

فرمول محاسبه نرخ سواپ (یا نرخ آتی) اینه. این رو مثل اسم خودت حفظ کن:

F = نرخ آتی
S = نرخ نقدی
R1 = نرخ بهره ارز پایه
R2 = نرخ بهره ارز مظنه
D = تعداد روزها (360، 365 یا روزهای واقعی)

اگه نرخ بهره ارز پایه (R1) از ارز مظنه (R2) بیشتر باشه، ضریب S تو فرمول کمتر از 1 میشه. نتیجه؟ نرخ آتی کمتر از نرخ نقدی. اگه R1 کمتر از R2 باشه، نرخ آتی بالاتر از نقدی میشه. این یعنی سود یا زیان تو.

حساب‌های اسلامی: حلال معامله کن، اما هوشیار باش!

برای تریدرهای مسلمان، رعایت اصول شرعی حیاتیه. اکثر بروکرها “حساب اسلامی” یا “سواپ فری” ارائه میدن که ظاهراً بهره شبانه نداره. اما این تمام ماجرا نیست.

در حساب‌های اسلامی، بهره (ربا) ممنوعه، بنابراین نباید سواپ شبانه داشته باشی. اما بروکرها این هزینه رو از کجا جبران می‌کنن؟ معمولاً با اسپرد بیشتر، کمیسیون بالاتر یا هزینه‌های پنهان دیگه. هیچ چیز مجانی نیست.

فقط سواپ نیست. معامله با مارجین (قرض گرفتن پول از بروکر) هم می‌تونه محل اشکال باشه، چون شامل بهره میشه. حواست باشه بروکرت بابت مارجین هم ازت بهره نگیره. اینها جزئیاتیه که باید بهش دقت کنی.

معاملات آتی (Futures) هم از نظر شرعی ممکنه مشکل داشته باشن، چون نوعی سفته‌بازی محسوب میشن. پس اگه حساب اسلامی داری، نمی‌تونی فیوچرز یا سواپ‌های آتی معامله کنی.

همیشه مطمئن شو بروکرت رگوله معتبری مثل FCA، CFTC یا CySEC داره. مهمتر اینکه، اکثر حساب‌های اسلامی “سواپ فری دائمی” نیستن! خیلی‌هاشون محدودیت زمانی دارن (مثلاً فقط 3 روز سواپ فری) و بعد از اون سواپ اعمال میشه. این یک تله رایجه.

قبل از افتتاح حساب اسلامی، دقیقاً بپرس:

• چه کمیسیون‌ها یا اسپرد‌های جایگزینی دریافت میشه؟
• محدودیت زمانی برای نگهداری پوزیشن‌های شبانه چقدره؟
• آیا حداقل سپرده بیشتری نیاز داره؟

این سوالات رو از بروکرت بپرس تا غافلگیر نشی.

حرف آخر: سواپ، دوست یا دشمن؟

سواپ رو دست کم نگیر! دونستن اینکه هر پوزیشن خرید یا فروش چقدر سود یا زیان شبانه داره، حیاتیه. در جفت‌ارزهایی با تفاوت نرخ بهره کم، شاید سواپ ناچیز باشه. اما در جفت‌ارزهای پرنوسان مثل EUR/TRY، که نرخ بهره ترکیه 19% و یورو 0% هست، قضیه فرق می‌کنه.

19% تفاوت نرخ بهره در EUR/TRY؟ این یعنی اگه پوزیشن رو شبانه نگه داری، این 19% می‌تونه سودت رو به باد بده یا یک شبه حسابت رو چند برابر کنه! این یک فرصت یا یک فاجعه است، بستگی به استراتژیت داره.

پس، دقیقاً بدون چقدر سواپ روی P&L (سود و زیان) تو تاثیر می‌ذاره. از جداول سواپ آنلاین یا ابزار بروکرت استفاده کن تا سریعاً بفهمی کدوم جفت‌ارزها برای پوزیشن‌های شبانه برات سود یا زیان میارن. این یک مزیت رقابتیه که نباید از دستش بدی.

اکثر بروکرها سواپ دارن. حتماً چک کن اگه پوزیشنت سواپ مثبت داشت، بروکر اون سود رو بهت میده یا نه. اگه بروکری “سواپ فری” ارائه میده، بپرس این هزینه رو چطور جبران می‌کنه؟ اسپرد بالاتر؟ کمیسیون بیشتر؟ شفافیت، کلید موفقیت تو فارکسه.

سوالات متداول (FAQ)