Quadruple Witching: رمزگشایی از روز جادویی بازار – تله‌ها و فرصت‌های ترید که هیچکس به شما نمی‌گوید!

به عنوان یک تریدر، حتماً بارها شنیده‌اید که بعضی روزها بازار بی‌دلیل شلوغ می‌شود، حجم معاملات سر به فلک می‌کشد و انگار همه دارند یک کار خاص انجام می‌دهند. اما آیا تا به حال به این فکر کرده‌اید که پشت این شلوغی، چه مکانیسم‌هایی در جریان است؟ امروز می‌خواهیم درباره یکی از همین روزهای خاص صحبت کنیم: Quadruple Witching. این پدیده، که هر سه ماه یک‌بار رخ می‌دهد، می‌تواند هم فرصت‌های طلایی برای تریدرهای باهوش ایجاد کند و هم تله‌های خطرناکی برای کسانی که از مکانیزم آن بی‌خبرند. طبق تجربه من در بازار، درک این روزها نه تنها به شما کمک می‌کند تا از ضررهای احتمالی جلوگیری کنید، بلکه دید بهتری برای شکار فرصت‌های معاملاتی به شما می‌دهد.

Quadruple Witching: وقتی جادوگرهای بازار به هم می‌رسند!

اصطلاح Quadruple Witching یا همان “چهارگانه جادویی” به روزی اشاره دارد که چهار نوع قرارداد مشتقه به طور همزمان منقضی می‌شوند. این قراردادها شامل آپشن‌های سهام، فیوچرهای شاخص، آپشن‌های فیوچر شاخص و فیوچرهای تک‌سهامی بودند. اما خب، بازار همیشه در حال تغییر است و شما به عنوان یک تریدر باید همیشه آپدیت باشید. چیزی که اکثر تریدرها نادیده می‌گیرند این است که از سال 2020، فیوچرهای تک‌سهامی (Single Stock Futures) دیگر در آمریکا معامله نمی‌شوند. پس عملاً، ما با یک پدیده “سه‌گانه جادویی” یا Triple Witching طرف هستیم، نه چهارگانه!

این رویداد مهم، چهار بار در سال و همیشه در سومین جمعه ماه‌های مارس، ژوئن، سپتامبر و دسامبر اتفاق می‌افتد. اگر در این روزها پای چارت باشید، متوجه افزایش چشمگیر حجم معاملات سهام می‌شوید. این افزایش معمولاً در ساعت پایانی معاملات به اوج خود می‌رسد، زمانی که تریدرها و مدیران پورتفولیو در تلاشند تا موقعیت‌های خود را ببندند، رول‌اور کنند یا پورتفولیوی خود را مجدداً تنظیم کنند. این یک بازی با زمان است که می‌تواند هیجان‌انگیز باشد!

از Quadruple تا Triple Witching: داستان یک تغییر در بازار

همانطور که گفتم، با توقف معاملات فیوچرهای تک‌سهامی در آمریکا، “چهارگانه جادویی” به “سه‌گانه جادویی” تبدیل شده است. اما این تغییر به معنی کم‌اهمیت شدن این روز نیست. همچنان انقضای همزمان آپشن‌های سهام، فیوچرهای شاخص و آپشن‌های فیوچر شاخص، حجم عظیمی از معاملات را به بازار تزریق می‌کند. این اتفاق یک رمز و راز نیست، بلکه یک مکانیسم طبیعی بازار است که توسط فعالان بزرگ و کوچک بازار شکل می‌گیرد.

مدیران پورتفولیو که شاخص‌هایی مثل S&P Dow Jones در آمریکا یا FTSE در انگلستان را دنبال می‌کنند، در این روزها نیاز دارند تا پورتفولیوی خود را با تغییرات شاخص‌ها (معروف به Reconstitution یا بروزرسانی) هماهنگ کنند. این خودش به تنهایی عامل دیگری برای افزایش حجم معاملات است. پس اگر فکر می‌کنید بازار بی‌دلیل شلوغ شده، بدانید که این یک رقص برنامه‌ریزی شده بین بازیگران بزرگ بازار است.

انواع مشتقات: بازیگران اصلی در روز Quadruple Witching

برای اینکه در این روزهای شلوغ بازار گم نشوید، باید با بازیگران اصلی آشنا باشید. قراردادهای مشتقه، ابزارهایی هستند که ارزششان را از یک دارایی پایه (مثل سهام یا شاخص) می‌گیرند. در اینجا به مهم‌ترین آن‌ها می‌پردازیم:

۱. آپشن‌های سهام (Stock Options)

آپشن‌ها به شما حق می‌دهند (نه اجبار) که تعداد مشخصی از سهام یک شرکت را با قیمت از پیش تعیین شده (Strike Price) تا تاریخ انقضای مشخصی بخرید یا بفروشید. این‌ها ابزارهای قدرتمندی هستند که می‌توانند سودهای بزرگی ایجاد کنند، اما ریسک‌های خاص خودشان را هم دارند.

• آپشن خرید (Call Option): شما این آپشن را می‌خرید به امید اینکه قیمت سهام بالا برود. اگر قیمت سهم در زمان انقضا بالاتر از قیمت توافق شده باشد، می‌توانید آن را با قیمت پایین‌تر بخرید و در بازار با قیمت بالاتر بفروشید یا خود آپشن را با سود ببندید.
• آپشن فروش (Put Option): این آپشن به شما امکان می‌دهد در صورت کاهش قیمت سهام سود کنید. اگر قیمت سهم در زمان انقضا پایین‌تر از قیمت توافق شده باشد، می‌توانید آن را با قیمت بالاتر بفروشید و سود کسب کنید.

آپشن‌های سهام ماهانه در سومین جمعه هر ماه منقضی می‌شوند. تریدرها برای خرید این آپشن‌ها مبلغی به نام “پریمیوم” پرداخت می‌کنند.

۲. آپشن‌های شاخص (Index Options)

آپشن‌های شاخص دقیقاً مثل آپشن‌های سهام هستند، با این تفاوت که ارزششان را از یک شاخص سهام (مثل S&P 500) می‌گیرند، نه از قیمت یک سهم خاص. تفاوت مهمی که باید بدانید این است که آپشن‌های شاخص معمولاً به صورت نقدی تسویه می‌شوند (یعنی سهام فیزیکی رد و بدل نمی‌شود) و اغلب به سبک اروپایی هستند؛ یعنی فقط در تاریخ انقضا می‌توان آن‌ها را اجرا کرد، در حالی که آپشن‌های سهام معمولاً به سبک آمریکایی هستند و در هر زمان قبل از انقضا قابل اجرا هستند.

۳. فیوچرهای شاخص (Index Futures)

قراردادهای فیوچر یا آتی، توافقات قانونی برای خرید یا فروش یک دارایی با قیمت مشخص در یک تاریخ مشخص در آینده هستند. این قراردادها با مقادیر ثابت و تاریخ انقضای استاندارد شده در بورس‌های آتی معامله می‌شوند. در مورد فیوچرهای شاخص، در تاریخ انقضا، تسویه به صورت نقدی بر اساس ارزش شاخص انجام می‌شود.

فیوچرهای شاخص ابزارهای فوق‌العاده‌ای برای پوشش ریسک (Hedge) پورتفولیو هستند. مثلاً، در یک بازار نزولی، شما می‌توانید با فروش قراردادهای فیوچر، سودی کسب کنید که بخشی از ضرر پورتفولیوی سهام بلندمدت شما را جبران کند. این یک استراتژی هوشمندانه برای حفظ سرمایه است.

۴. آتی سهام تک‌شاخصی (Single-Stock Futures)

این قراردادها تعهد به تحویل گرفتن 100 سهم از یک شرکت خاص در تاریخ انقضا با قیمت مشخص بودند. اما همانطور که اشاره شد، این نوع فیوچرها دیگر در آمریکا معامله نمی‌شوند و حتی زمانی که بودند، بخش کوچکی از بازار را تشکیل می‌دادند. پس اگر کسی از “Quadruple Witching” صحبت می‌کند، احتمالاً منظورش همان “Triple Witching” است.

چرا Quadruple Witching حجم معاملات را منفجر می‌کند؟

یکی از دلایل اصلی افزایش حجم معاملات در روز Quadruple Witching این است که قراردادهای آپشن “در پول” (In-the-Money) به صورت خودکار اجرا می‌شوند. یعنی اگر قیمت سهم یا شاخص به گونه‌ای باشد که آپشن شما سودآور باشد، معامله به صورت خودکار انجام می‌شود.

• برای آپشن‌های خرید (Call Options)، اگر قیمت دارایی پایه بالاتر از قیمت توافق شده باشد، آپشن “در پول” است.
• برای آپشن‌های فروش (Put Options)، اگر قیمت دارایی پایه پایین‌تر از قیمت توافق شده باشد، آپشن “در پول” است.

در هر دو حالت، اجرای این آپشن‌ها باعث خرید یا فروش سهام پایه می‌شود که به نوبه خود حجم معاملات را به شدت افزایش می‌دهد. اما نکته مهمی که طبق تجربه من باید به آن توجه کنید این است که با وجود افزایش کلی حجم معاملات، روزهای Quadruple Witching لزوماً باعث افزایش شدید نوسانات بازار نمی‌شوند. این یک تصور غلط رایج است.

فکت سریع: اگرچه روز Quadruple Witching چهار بار در سال اتفاق می‌افتد، قراردادهای آپشن سهام به طور متناوب بیشتر منقضی می‌شوند – در روز جمعه سوم هر ماه.

بیشتر معاملات در این روزها حول تسویه، بستن یا رول‌اور کردن موقعیت‌ها می‌چرخد. مثلاً، اگر شما یک قرارداد آتی S&P 500 E-mini دارید که ارزش آن 50 برابر شاخص S&P 500 است، در تاریخ انقضا یا باید سهام را تحویل بگیرید (که معمولاً به صورت نقدی تسویه می‌شود) یا می‌توانید با انجام یک معامله معکوس، قرارداد خود را ببندید و سود یا زیان خود را تسویه کنید. تریدرهای حرفه‌ای اغلب قراردادهای خود را به ماه بعدی یا فصل بعدی منتقل می‌کنند که به آن “رول‌اور” می‌گویند. این کار با بستن قرارداد فعلی و همزمان باز کردن یک قرارداد جدید با تاریخ انقضای آتی انجام می‌شود.

فکت سریع: در سپتامبر 2021، بورس مرکانتیل شیکاگو قراردادهای آتی و آپشن استاندارد اندازه شاخص S&P 500 را لغو کرد و تمرکز بر قراردادهای E-mini و Micro E-mini بیشتر شد.

فرصت‌های آربیتراژ در Quadruple Witching: آیا ارزش ریسک را دارد؟

در روز Quadruple Witching، معاملات بلوکی بزرگ (Block Trades) می‌توانند حرکات قیمتی موقتی ایجاد کنند. این حرکات، فرصت‌های جذابی برای آربیتراژورها فراهم می‌کند تا از اعوجاجات قیمتی کوتاه‌مدت سود ببرند. آربیتراژورها با خرید و فروش همزمان یک دارایی در بازارهای مختلف برای بهره‌برداری از تفاوت‌های کوچک قیمتی، حجم معاملات را به سرعت افزایش می‌دهند.

اما به عنوان یک تریدر، باید بسیار محتاط باشید. همانطور که این فعالیت می‌تواند پتانسیل سودآوری داشته باشد، به همان سرعت هم می‌تواند منجر به ضررهای سنگین شود. این یک بازی پرسرعت است که نیاز به ابزارهای پیشرفته و تجربه زیاد دارد. اگر تازه‌کار هستید، توصیه می‌کنم از این فرصت‌ها دوری کنید و بیشتر روی درک مکانیسم بازار تمرکز کنید.

تجربه واقعی از Quadruple Witching: بازار چه می‌گوید؟

در روزهای منتهی به Quadruple Witching، معمولاً شاهد هیجان و فعالیت زیادی در بازار هستیم. اما اینکه آیا این هیجان لزوماً به سودهای بازار منجر می‌شود، همیشه مشخص نیست. چرا؟ چون جدا کردن سود حاصل از انقضای قراردادهای آپشن و فیوچر از سود حاصل از سایر عوامل مثل گزارش‌های درآمدی شرکت‌ها یا رویدادهای اقتصادی بزرگ، تقریباً غیرممکن است.

به عنوان یک مثال واقعی، جمعه 15 مارس 2019، اولین روز Quadruple Witching آن سال بود. طبق گزارش رویترز، حجم معاملات در بورس‌های آمریکا در آن روز به 10.8 میلیارد سهم رسید، در حالی که میانگین 20 روز گذشته حدود 7.5 میلیارد سهم بود. این نشان می‌دهد که حجم معاملات به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد، اما این لزوماً به معنای یک حرکت صعودی یا نزولی قوی و قابل پیش‌بینی نیست. بازار در این روزها بیشتر از همیشه “پر سر و صدا” است.

منبع: اینوستپدیا